Kun je jezelf te barsten vreten aan de kerstmaaltijd?

Het wordt een week van overuren voor onze ingewanden. Er komen overdadige kerstdiners aan, waarbij we ons na afloop voelen als de kalkoen van eerder die avond: volgepropt. Wat gebeurt er als je almaar dooreet? Kun je jezelf, net als Mr. Creosote uit Monty Python's The Meaning of Life, aan de kerstdis te barsten vreten?

Vaak eten we (te)veel tijdens de feestdagen. Beeld ANP Xtra

Voedsel wordt in het bovenste deel van de maag opgevangen, vertelt hoogleraar Paul Fockens, hoofd van de afdeling maag-darm-leverziekten in het AMC. Dat deel ligt links bovenin de buikholte en heeft daar volop ruimte om uit te rekken. De brij wordt daarna naar onderen getransporteerd, waar de spierlaag in de maagwand het voedsel kneedt. Drie tot vier liter is de maximale hoeveelheid die de maag kan herbergen. Maar zover komt het vaak niet: voor die tijd stuurt de maag een signaal naar de hersenen dat het genoeg is.

Het is erg lastig dat signaal te negeren, zegt Fockens, want dan word je misselijk. Doe je dat toch, dan zijn er drie mogelijke uitwegen. De maag zou het eten sneller de darmen in kunnen persen zodat er ruimte ontstaat. Bij mensen die heel vaak te veel eten is de doorlooptijd door de maag mogelijk iets korter, aldus Fockens: alsof hun maag eraan gewend is geraakt. Tweede optie: de maag stuurt eten terug, resultaat: overgeven. Braken kennen we vooral als een gevolg van te veel drank, zegt Fockens. 'Soms is dan sprake van een alcoholvergiftiging, maar meestal kan de maag al die liters drank gewoon niet herbergen.'

Risico

Het derde, lugubere alternatief, is een gescheurde maag. De medische literatuur vermeldt enkele gevallen van mensen die zichzelf dood aten. Patiënten met de eetstoornis boulimia, die in korte tijd veel voedsel verzwelgen, lopen meer risico. Dat geldt ook voor gehandicapten met het syndroom van Prader Willi, dat gepaard gaat met een onbedwingbare eetlust. Amerikaans onderzoek naar de doodsoorzaak van 150 mensen met dat syndroom wees uit dat vier van hen waren overleden aan een scheur in de maag.

Ook een scheur in de slokdarm behoort tot de mogelijkheden, zegt Fockens: in Nederland komt dat zo'n vijftig keer per jaar voor. Die scheur kan ontstaan na heftig overgeven (vaak na te veel eten) waarbij de druk op de wand van de slokdarm fors toeneemt. Die vaak fatale aandoening wordt het syndroom van Boerhaave genoemd, naar de Nederlandse arts die het in de achttiende eeuw voor het eerst beschreef, bij een baron die zich tegoed had gedaan aan een copieus maal van geroosterde eend.

Het zijn zeldzame gebeurtenissen, het risico op exploderende ingewanden na de kerstdis is zeer klein. We zijn hooguit moe, omdat de darmen alle energie nodig hebben om het voedsel te verteren. En kortademig omdat de overvolle maag tegen de longen aandrukt. Doordat vet voedsel het klepje tussen maag en slokdarm langer laat openstaan, breekt de chocolademousse van laat op de avond ons 's nachts op: dan worden we wakker van brandend maagzuur.

Ook een vraag voor deze rubriek? Mail naar gezond@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden