Kun je je tanden bleken met chloor?
© Daantje Bons

Kun je je tanden bleken met chloor?

Beter/Leven

Antwoord op lezersvragen over gezondheid, voeding, leefstijl en psyche. Deze week: kun je je tanden bleken met chloor?

Zo eens in de zoveel jaar komt het uit een onderzoekje naar voren: gele tanden zijn de grootste afknapper als je op een date gaat. Véél erger dan lippenkloven, rimpels, acné of zweethanden, als je de bureautjes die deze enquêtes uitvoeren moet geloven. Op allerlei gezondheidswebsites en forums op internet staan daarom tips om je tanden zelf te bleken. Een daarvan is poetsen met een druppeltje chloor: goedkoop en succes gegarandeerd, zeggen deze bleekhobbyisten. Even checken bij de Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam (ACTA): hebben ze daar ooit gehoord van dergelijke praktijken?

Normale slijtage maakt het tandglazuur dunner en wat doorzichtiger

Nou en of, zegt Joost Roeters, hoogleraar integrale tandheelkunde aan de ACTA: 'Wij maken ons hier grote zorgen over de thuisexperimenten.' Nils van Calcar, tandarts en docent restauratieve en esthetische tandheelkunde, noemt het 'buitengewoon gevaarlijk': 'Met chloor je tanden aanstippen, of poetsen met een druppel chloor, lost het tandglazuur op. Je tanden verdwijnen letterlijk als je met chloor poetst. En als er een druppel in je keel of slokdarm komt, kun je met spoed de huisarts gaan bellen.'

Bij de meeste mensen verkleurt het gebit door de tand des tijds. Normale slijtage maakt het tandglazuur dunner en wat doorzichtiger. Het onderliggende gele tandbeen schijnt dan steeds meer door. Hoektanden bevatten een dikkere laag tandbeen en zijn daarom geler dan andere tanden. Veel verkleuringen manifesteren zich echter aan de buitenkant van de tand. Tabak, koffie, sterke zwarte thee en rode wijn zijn de grootste boosdoeners. Twee keer per dag twee minuten lang goed poetsen helpt, maar er zijn weinig mensen die hun leven lang een parelwit gebit houden.

Verboden middelen

De bleekproducten die via de tandarts te krijgen zijn, maken het tandglazuur kortdurend ook een beetje poreuzer, maar zijn sterk gereguleerd: ze mogen maximaal 6 procent waterstofperoxide bevatten. Vaak staat op de verpakking dat er 16 procent carbamide peroxide in zit. Dat staat gelijk aan 5,8 procent waterstofperoxide, maar is beter houdbaar. In de mond, door toevoeging van vocht - speeksel - valt de stof uiteen in waterstof en zuurstof. Zuurstof werkt van zichzelf niet blekend, maar hakt lange ketens van gekleurde groepjes atomen in moleculen door. Dat zorgt voor kleinere, meer verspreide moleculen. En voilà: je tanden ogen witter.

Anders is het bij de middelen die vrij verkrijgbaar zijn bij de drogist of te bestellen zijn op internet. Dan gelden de regels opeens niet meer. Roeters en Van Calcar noemen een berucht voorbeeld: bleekstrips, al voor iets meer dan twee tientjes te bestellen. Maar, zegt Van Calcar: 'Dat soort producten bevatten ook zuren die zo sterk zijn als accuzuur of verfafbijt. Fosforzuur, om maar iets te noemen.'

Voor tandartsen is het verboden zulke middelen te gebruiken. Roeters: 'De cosmeticawetgeving controleert alleen of die vrij verkrijgbare bleekproducten giftig zijn, niet of ze schadelijk is. Terwijl ze je tandglazuur kunnen oplossen.'

Wat je dan nog beter kunt doen is je tanden laten uitdrogen

Tanden laten uitdrogen

Ook voor andere huis-tuin-en-keukenmiddeltjes die op internet worden aangeprezen, hebben de deskundigen geen goed woord over. Baking soda met citroen: niet doen. Een aardbei over je tanden schuren: geen goed idee. Met een citroenschil om je tanden gaan slapen: buitengewoon onverstandig. Poetsen met actieve kool: doe het niet. Uw tanden slijten sneller en ook het tandvlees raakt beschadigd.

Wat je dan nog beter kunt doen, oppert Van Calcar, is je tanden laten uitdrogen. Pardon? 'Ga fietsen en lach met je mond wijd open, of hang met ontblote tanden uit het raam van een rijdende auto', zegt Van Calcar. Glazuur bevat namelijk ook water en dat zorgt voor een bepaalde doorschijnendheid van je tanden. Droge tanden zijn dus witter. 'Denk aan lichtgekleurd duinzand, zegt Van Calcar. 'Als je dat nat maakt, wordt het ook donkerder.' Waarvan akte.

Heeft u ook een vraag voor deze rubriek? Mail naar beterleven@volkskrant.nl