Krijgt de gokmaffia nu vrij spel?

De Tweede Kamer stemt vandaag naar verwachting in met het liberaliseren van de online gokmarkt. Gevreesd wordt voor een stortvloed aan agressieve gokreclames, net als in België.

Pokeraars kunnen op internet veel reclame verwachten, waarschuwen experts.Beeld Hollandse Hoogte

De Belgische minister van Justitie Koen Geens is verbijsterd over de 'wildgroei' aan marketing van de gokondernemers, sinds de onlinekansspelmarkt in 2010 in zijn land werd geliberaliseerd. Zeker toen het nationale elftal nog niet was uitgeschakeld op het EK voetbal was de stortvloed aan advertenties onmogelijk te ontlopen. Niet alleen creëert de industrie daarmee een nieuwe generatie gokkers, vreest hij. Ook bestaande probleemspelers worden met opdringerige mails steeds weer naar de digitale speeltafels gelokt. Reden voor Geens om gokreclames wettelijk aan banden te willen leggen.

De Tweede Kamer stemt vandaag over een wetswijziging die onlinegokbedrijven op de Nederlandse markt toelaat. Als ook de Eerste Kamer ermee heeft ingestemd, staat Nederland een groot publiciteitsoffensief te wachten.

Agressiviteit

Gokaanbieder Unibet gaf begin dit jaar al een schot voor de boeg. Het van oorsprong Zweedse bedrijf sloot een sponsordeal met wielerunie KNWU. Op één voorwaarde: het wettelijke belastingtarief voor online-aanbieders moest worden teruggebracht van 29 tot 20 procent. Het tekent de agressiviteit van de gokbedrijven. Die voerden ter verdediging aan dat de tegenlobby van Staatsloterij en Postcodeloterij, die hun entree op de Nederlandse markt jarenlang tegenhield, even doortrapt is.

Hoogleraar sport en recht Marjan Olfers sprak onlangs een aantal Denen op een congres over loterijen. In hun land is de onlinegokmarkt al enige tijd geliberaliseerd. 'Zij vertelden dat wij ons de veelheid aan reclame nog niet kunnen voorstellen. Ook het teruglokken van spelers door mails met een gokbonus was een enorme zorg voor hen. In Denemarken wordt gekeken of beperking van gokreclame mogelijk is.'

Massa is kassa

Ook in het voetbal is het voorspel al begonnen. Naar verluidt hebben Ajax, PSV en Feyenoord al gesprekken gevoerd met gokbedrijven over een partnerschap. Andere clubs zullen zeker volgen. Voor de gokbedrijven geldt: massa is kassa. In Nederland is voetbal verreweg het populairst. Het is aannemelijk dat in het seizoen 2018/2019 de eerste eredivisieclubs met de namen van gokbedrijven op hun shirts zullen spelen.

Waarschijnlijk zullen enkele tientallen bedrijven proberen een vergunning te bemachtigen. En dan volgt een stormloop, voorspelt mediastrateeg Jeroen Bertrams. 'Het eerste half jaar ontploft het. De kansspelbedrijven zitten al helemaal klaar en zullen hun budgetten helemaal leegschudden in de eerste slag. Zij weten dat de markt heel snel verdeeld zal zijn. Heb je een speler eenmaal binnen, dan zal die vaak blijven. De spelletjes zijn toch overal ongeveer hetzelfde.'

Dinsdag werd in de Tweede Kamer al wel gesproken over grenzen aan gokreclame. Een voorstel voor een gokreclamestop tot 21.00 uur haalde het niet, dat blijft 19.00 uur. Wat blijft is dat elke advertentie een waarschuwing voor gokverslaving moet bevatten. Het voornemen om de IP-adressen van illegale goksites te blokkeren werd weggestemd, uit angst voor verstoring van de technische werking van internet.

Stormloop

Vooral op internet zullen de reclames niet te ontlopen zijn, denkt Bertrams. Hoewel RTL, STER en de grote mediaplanner Universal Media nog geen aanvragen hebben gehad van gokbedrijven, zal het meeste advertentiegeld naar televisie gaan; 'dat is nu eenmaal het duurst'.

Adverteerders zullen geen middel onbenut laten; van knipperende banners tot advertorials. Bertrams: 'Zolang het loont, gaan de casino's gewoon door.' Van de websites verwacht hij weinig verzet. 'Die gaan helemaal los, zeker als ze een vast bedrag ontvangen voor iedere gokker die via hun site bij een onlinecasino komt.'

Die stormloop zal in Nederland extra intensief zijn, verwacht hoogleraar Olfers. 'Nederland is een land zonder echte gokcultuur. De bedrijven willen vooral de jongere generatie binnenhalen. Trek ze over de streep met sportweddenschappen en duw vervolgens de echte gokkers naar de spelen die maar één winnaar kennen, de casinospelen. Daar zit de echte marge. Dat is het verdienmodel. En juist die probleemgokkers worden bestookt met mailtjes als: 'We missen je' en 'Kom terug en krijg een bonus'.

Drie vragen: gaat de deur open voor de gokmaffia?

Volgens doemdenkers haalt Nederland door legalisatie de gokmaffia in huis...
De onlinegokwereld is zonder meer kwetsbaar voor criminele invloeden. Via de gokbedrijven wordt geld witgewassen, matchfixers weten hun weg naar de sites te vinden en Europese opsporingsdiensten vermoeden zelfs dat terrorisme via de gokbedrijven wordt gefinancierd. Maar criminelen houden over het algemeen niet van toezicht. Liever opereren ze in de schaduw, bij aanbieders in Azië, waar de inzetten geen limiet kennen en toezichthouders afwezig zijn. Aanbieders die in Nederland straks onder een vergunning actief zijn, zijn voor hen minder aantrekkelijk. Sterker, door gokbedrijven een vergunning te verlenen kan de kansspelautoriteit eisen stellen. Zo kan de toezichthouder de aanbieders verplichten informatie over verdachte weddenschappen te delen of dubieuze transacties te melden.

Kan de kansspelautoriteit wel controleren wie er achter de gokbedrijven zitten?
Bij Nederlandse bedrijven is integriteitsonderzoek (Bibob) onderdeel van de screening. Zo wordt gekeken of de aanvrager eerder betrokken is geweest bij criminele activiteiten of fraude. Bij buitenlandse bedrijven is dat lastiger. 'Voor screening van buitenlanders gaan we samenwerken met toezichthouders in die landen', aldus Martijn van de Koolwijk van de kansspelautoriteit. 'Het is aan hen hoe diepgaand dat onderzoek is. Verder zijn we afhankelijk van openbare bronnen.'

Is het straks gedaan met de illegale aanbieders?
Nee, absoluut niet. De doelstelling van de Nederlandse overheid is dat 80procent van de onlinegokkers straks bij een legale aanbieder speelt. Volgens ingewijden wordt dat onder de huidige voorwaarden (gokbedrijven moeten 29 procent belasting betalen, reclame maken mag alleen 'savonds) maximaal 65 procent. Genoeg klanten dus nog voor de illegale aanbieders, die gokkers kunnen lokken door ze betere quoteringen te bieden, waardoor de uitbetaling per ingelegde euro hoger is. De kansspelautoriteit heeft beperkte mogelijkheden om de illegale aanbieders te weren. Betalingen via iDeal kunnen worden geblokkeerd en de bedrijven kunnen boetes krijgen. Het op zwart zetten van illegale sites is wettelijk gezien niet mogelijk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden