Krijg nou cameralenzen, een smartphone-nek en de hand van een dode

Welk wetenschappelijk nieuws moest u deze week lezen om de wereld van morgen te begrijpen? Chef wetenschap Maarten Keulemans selecteert de vijf meest opmerkelijke berichten van week 47.

De smartphone-neck. Beeld Twitter

Greenpeace pest bioloog weg

Brussel is weer wat minder wetenschappelijk geworden - met dank aan nota bene de milieubeweging.

In haar oneindige wijsheid besloot de Europese Commissie deze week de post van 'chief scientific advisor' te schrappen, een functie die sinds 2012 wordt bekleed door de Schotse microbioloog Anne Glover.

Officieel heet het dat de nieuwe commissiebaas Jean-Claude Juncker zich wil beraden op zijn adviseurs. Maar algemeen wordt aangenomen dat Glover slachtoffer is geworden van de groene lobby van Greenpeace en Friends of the Earth (de internationale tak van Milieudefensie), die afgelopen zomer haar vertrek eiste.

Glover, die de commissie moest voorzien van onafhankelijk wetenschappelijk advies, heeft kritiek op de volgens haar onwetenschappelijke Europese houding tegenover genetische gewassen en de toelating van chemische stoffen. Tegen het zere been van Greenpeace en Friends of the Earth, die principieel tegen gengewassen zijn en daarbij steeds vaker botsen met de wetenschap.

'Rampzalig kortzichtig', noemt hoogleraar Nigel Brown van de Society for General Microbiology de Europese beslissing om Glover te laten vallen. 'Buitengewoon jammer en kwalijk', moppert in eigen land KNAW-president Hans Clevers.

'Goed voor de openheid en de transparantie', claimde Greenpeace.

Leuk: een donorhand

Raar en erg wennen moet het zijn, om een donorhand te ontvangen van een dode. Toch lopen er inmiddels zo'n 85 mensen rond die zo'n hand hebben gekregen, nadat hun eigen hand verloren ging.

Op een conferentie van de Society for Neuroscience onthulden onderzoekers van de universiteit van Missouri deze week dat de patiënten opvallend veel gevoel terugkrijgen in hun nieuwe hand. In een extreem geval wisten de artsen zelfs een patiënt die liefst dertien jaar zonder hand had rondgelopen aan een donorhand met gevoel erin te helpen.

Bizar en fascinerend.

Stuiteren deed Philae goed

Voordat zijn batterijen opraakten, is de komeetlander Philae er dus tóch nog in geslaagd om 'organische' moleculen te detecteren op de komeet 67P/C. Een aanwijzing dat het aardse leven is ontstaan uit bouwblokjes die door kometen hier werden afgeleverd.

Nog opmerkelijker is dat de ongelukkige landing van Philae, ruim een week geleden, ook voordelen heeft. De lander stuiterde twee keer op de komeet, voordat hij eindelijk scheef en in de schaduw tot stilstand kwam.

Het voordeel daarvan is dat Philae wellicht op drie plekken, in plaats van maar een, naar levensmoleculen heeft kunnen kijken. En dat hij, door op en neer te gaan, meer gegevens over magnetisme op de komeet heeft verzameld dan wanneer hij in één keer goed was geland.

Wat je noemt een geluk bij een ongeluk.

De komeet 67P/C, gefotografeerd door Philae Beeld afp
Een met de computer gemaakte afbeelding van Philae. Beeld belga

Krijg nou een smartphone-nek

In de categorie twijfelachtige kwalen stelde een Amerikaanse arts deze week vast dat er best eens zoiets zou kunnen ontstaan als een 'smartphone-nek', door te lang met gebogen hoofd naar het mobieltje te kijken. Patiënten zijn nog niet gevonden, de studie was puur theoretisch. Maar wat niet is kan nog komen, zeker nu de arts zo behulpzaam is geweest mensen met nekpijn op een idee te brengen.

Eerder schreef Volkskrant-redacteur Ellen de Visser een boeiend artikel over - onder meer - de gameboyrug, de whatsappduim en de blackberrynagel.

Techniekfilosoof Peter Paul Verbeek legde toen uit hoe we dit soort kwalen moeten duiden: 'Iedere nieuwe uitvinding levert klachten op bij gebruikers, uit angst, onwennigheid, onkunde. Maar naarmate de mens zich aanpast en de innovatie in zijn leven integreert, verdwijnt ook het ongemak'

Beeld afp

Camera in je oog

Tenslotte dromen we nog even lekker weg bij de toekomst.

Technici van Princeton ontvouwden deze week een manier om een 'Google Glass-contactlens' te maken, door vijf laagjes nano-elektronica en kunststof op elkaar te printen. De lens bevat minuscule ledlampjes, die in theorie een beeld kunnen projecteren op het netvlies van de drager. Ideaal voor bijvoorbeeld straaljagerpiloten (de onderzoekers voerden de studie uit in opdracht van de Amerikaanse luchtmacht) maar natuurlijk ook voor navigatie, gezichtsherkenning en het bekijken van kattenfilmpjes op YouTube.

Klaar voor gebruik is de lens nog lang niet, al was het maar omdat de stroomvoorziening een probleem is en er materialen in de lens zitten die bewezen schadelijk zijn voor de gezondheid (krijgen we na de smartphone-nek straks weer een lens-oog).

Maar de experts zien de lens als een belangrijke stap vooruit in 'het demonstreren van de geïntegreerde functionaliteit van deze materialen'.

Google Glass Beeld afp
De 'Google Glass-contactlens' van technici van Princeton. Beeld Princeton
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden