Kostbare selectie geneeskundestudenten levert weinig op, blijkt uit onderzoek

Het selecteren aan de poort van geneeskundestudenten, dat sinds 2000 de traditionele loting verdringt, werkt niet beter om goede artsen op te leiden. Dit concludeert Anouk Wouters die vandaag promoveert aan de Vrije Universiteit van Amsterdam. Zij wijst bovendien op een mogelijk nadeel van de - relatief kostbare - selectiemethode: een geringere diversiteit van studentenpopulaties.

Geneeskunde studenten volgen een college over een niertransplantatie Beeld anp

Komend studiejaar begint voor het eerst een lichting geneeskundestudenten die allen via een selectieprocedure tot de opleiding zijn toegelaten. Vanuit de gedachte dat een loterij niet de beste methode is om de felbegeerde studieplekken geneeskunde te verdelen, wordt sinds 2000 geëxperimenteerd met een zogeheten decentrale selectie: elke medische faculteit zoekt de scholieren uit die het best bij de opleiding passen. De opleidingen kijken naar cijferlijsten en buitenschoolse activiteiten, soms organiseren zij een toets of motivatiegesprek.

Werkt dat goed? Volgens promovenda Anouk Wouters valt het tegen. 'Bij geneeskunde is het uitvalpercentage al heel laag en zijn de studieresultaten vaak al goed', zegt Wouters. 'Selectie is kostbaar en levert maar een klein beetje winst op.' Ze keek ook naar andere gevolgen van selectie aan de poort en constateerde dat de diversiteit van de studentenpopulatie niet is gebaat bij de selectieprocedures.

Wouters voerde voor haar onderzoek gesprekken met scholieren die een medische studie overwegen. 'Voor jongeren met een andere etnische achtergrond dan een Nederlandse, of jongeren van wie de ouders niet hebben gestudeerd, is het leenstelsel al een drempel. Een selectie aan de poort schrikt hen nog extra af. 'Ik kom er vast niet doorheen', denken sommigen.'

Volgens Wouters creëren medische faculteiten dus een onbedoelde selectie, nog vóór de poort. 'Terwijl diversiteit juist hard nodig is, omdat ook de patiëntenpopulatie multi-etnisch is.'

Axel Themmen, coördinator selectie geneeskunde aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam, begrijpt de conclusie van Wouters, maar ziet het anders. 'We selecteren niet per se de allerbeste mensen, maar wel degenen die het best passen bij onze opleiding.

Selectie als succes

De Rotterdamse medische faculteit - naast de VU de etnisch meest diverse Nederlandse medische faculteit - experimenteerde als een van de eerste in het land met selecteren aan de poort. Daar liep de uitval een kleine 10 procent terug en de studenten presteerden beter tijdens hun studie en co-schappen. De conclusie in Rotterdam: selecteren is een succes.

Op het punt van diversiteit ontdekten Themmen en zijn onderzoeksgroep dat de vorm van de selectieprocedure erg belangrijk is. Als schoolcijfers of toetsen een eerste drempel zijn, valt een groep getalenteerde scholieren van niet witte Nederlandse hoogopgeleide afkomst sneller af. 'Als een criterium als bewezen toewijding aan sport, vrijwilligerswerk of hobby even zwaar weegt, heeft selectie aan de poort geen negatieve gevolgen voor de diversiteit, ontdekten wij.'

Ook de universiteit van Maastricht hanteert methoden om eerlijke kansen te creëren voor kinderen uit lagere sociaal-economische klassen, zegt wetenschappelijk directeur van het onderwijsinstituut voor medische opleidingen Mirjam Oude Egbrink. 'Bij ons hoef je geen stage in de zorg te hebben gedaan en je kunt je ook niet voorbereiden op de selectiedag via betaalde bijscholing.'

Oude Egbrink kan zich de conclusies van Wouters voorstellen, maar denkt dat de manier van selecteren cruciaal is. 'De onderzoeksbevindingen komen eraan; de eerste signalen zijn dat onze selectieprocedure beter presterende studenten heeft opgeleverd.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden