Kosmische leegten zijn echt het werk van de zwaartekracht

De reusachtige leegten in het heelal, die de draderige superclusters van sterrenstelsels van elkaar scheiden, zijn het werk van de zwaartekracht....

Door Govert Schilling

De reusachtige leegten in het heelal, die de draderige superclusters van sterrenstelsels van elkaar scheiden, zijn het werk van de zwaartekracht. Dat blijkt uit de twee grootste driedimensionale kaarten van het heelal: die van de Sloan Digital Sky Survey (SDSS-II) en die van de Two-Degree Field Galaxy Redshift Survey (2dFGRS). Lange tijd is gedacht dat de leegten te groot en/of te leeg waren om uitsluitend door de zwaartekracht te zijn veroorzaakt, maar de meest recente computersimulaties laten zien dat ze precies groot en leeg genoeg zijn om aan de standaardtheorie van het heelal te voldoen. Volgens deze theorie zou 80 procent van alle massa uit zogeheten koude donkere materie bestaan: materie die wel zwaartekracht uitoefent, maar geen licht of andere vormen van straling uitzendt. Vroeg in de geschiedenis van het heelal was deze donkere materie nog gelijkmatig verdeeld, maar in de loop van de tijd heeft de zwaartekracht haar tot draderige structuren samengetrokken, waardoor vanzelf grote lege tussenruimten ontstonden. Sterrenstelsels zouden zijn dan ontstaan uit het waterstof- en heliumgas dat door de samenklonteringen van donkere materie is aangetrokken. Even werd nog gedacht dat de kosmische leegten alleen weinig zichtbare materie bevatten, maar mogelijk wel veel donkere materie, maar daar lijkt het niet op. Op wat verdwaalde sterrenstelsels na zijn de leegten echt leeg.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden