Kortsluiting in superversneller CERN verholpen

Grote opluchting op deeltjeslab CERN in Genève nu een hinderlijke kortsluiting in een van de magneten van de LHC-superversneller met een slimme ingreep verholpen lijkt. De 27 kilometer lange versneller hoeft nu niet opgewarmd te worden en weer afgekoeld, een proces dat anders maanden vertraging op het onderzoeksprogramma van het lab zou hebben veroorzaakt.

De LHC-superversneller in de tunnel van CERN in Genève. Beeld ap

Volgens een interne briefing is maandagmiddag de reparatie uitgevoerd door een metaalfragment weg te branden met een stroomstoot. Vandaag moeten hoogspanningstests uitwijzen of het defect echt is verdwenen. Als dat zo is, kunnen volgende week de eerste bundels protonen door de versneller razen, in eerste instantie om de machinerie in te regelen. In mei beginnend de experimenten weer.

De LHC-versneller is de grootste deeltjesbotser ter wereld. Met de machine werd in 2012 het befaamde higgsdeeltje gevonden, dat verklaart hoe deeltjes massa krijgen. Daarna ging hij dicht voor een upgrade. De herstart is sinds begin dit jaar in gang gezet. Uiteindelijk moet de LHC met tweemaal zoveel kracht verder zoeken naar onbekende deeltjes en krachten.

De kortsluiting kwam ruim een week geleden aan het licht in een van de elektrische circuits van een supergeleidende magneet in de ondergrondse versnellerring, die wordt voorbereid voor de herstart. Een los metaalfragment of draadje in een bleek de oorzaak, ergens onbereikbaar diep in de tot 2 kelvin afgekoelde magneet. De magneet, bedoeld om passerende protonen in hun baan te houden, was daardoor onbruikbaar.

Niet onomstreden

Wegbranden van de ongerechtigheid kwam vorige week als een oplossing naar voren. Vorige week werden daarmee tests gedaan op een reserve-magneet boven de grond. Die verliep succesvol.

De aanpak was niet onomstreden, omdat de LHC kort na de opening in 2008 beschadigd raakte door een vonk en heliumexplosie in een van de magneten. Dat ongeluk was de reden dat de LHC tot de upgrade maar met de halve energie protonen kon rondjagen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.