Klopt dit wel?

Klopt dit wel? ‘Zorgsector is verantwoordelijk voor 5 procent van CO2-uitstoot op aarde’

Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Vandaag: de zorgsector is verantwoordelijk voor vijf procent van de CO2-uitstoot op aarde.

Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Van wie komt de claim?

Je verwacht het misschien niet, maar de zorgsector is een grote vervuiler. Volgens minister van Medische Zorg en Sport Bruno Bruins is de sector wereldwijd goed voor 5 procent van de CO2-uitstoot. Dit zei hij onlangs op een bijeenkomst van de vereniging milieuplatform zorgsectorBruins verwees naar een berekening van de Wereldbank.

Klopt het?

We vinden het getal terug in het rapport Climate-Smart Healthcare uit 2017. De ‘berekening’ blijkt toch vooral giswerk. Toen het rapport verscheen waren alleen harde cijfers bekend uit Engeland en de VS.

Onderzoekers van de Engelse gezondheidsdienst NHS stellen al jaren dat de publieke zorg in Engeland verantwoordelijk is voor ongeveer 3 procent van de uitstoot van CO2-equivalenten van dat land. Klimaatonderzoekers rekenen graag met die maat, omdat ze ook rekening houdt met de uitstoot van andere broeikasgassen. Sommige van die gassen (bijvoorbeeld methaan) hebben een veel sterker klimaateffect dan koolstofdioxide. In de VS gaat het om 9 procent, blijkt uit een studie van de Yale School of Medicine. 

In beide studies zijn levenscyclusanalyses uitgevoerd om de ecologische voetafdruk te bepalen van gebouwen, medicijnen en materialen. Ook hielden de onderzoekers rekening met het vervoer van personeel en patiënten, en natuurlijk met het energieverbruik van zorginstellingen.

Om een uitspraak te doen over de hele wereld, kijkt de Wereldbank naar de zorgbestedingen van afzonderlijke landen en vergelijkt deze met die van de VS en Engeland. Het instituut schat dat in landen als Brazilië, China en India minstens 3 procent van de uitstoot door de zorg komt. Wereldwijd zou het gaan om 5 procent.

Toeval wil dat er vorige week in het tijdschrift Environmental Research Letters een nieuwe studie over dit onderwerp verscheen. Hierin laten Duitse en Oostenrijkse onderzoekers berekeningen los op de OECD-landen en China en India (36 landen in totaal). Ook zij kijken naar de overheidsbestedingen van die landen en vergelijken de gegevens met die van enkele landen waarover meer bekend is, om zo een algemener beeld te kunnen schetsen.

Ze concluderen dat de zorgsectoren in de 36 landen, in 2014 voor 1,6 gigaton CO2-uitstoot hebben gezorgd. Dat is 4,4 procent van de wereldwijde uitstoot van dat jaar. De landen samen vormen bijna 80 procent van de wereldeconomie. ‘De uitstoot van de zorg in heel de wereld zal dus wel in de buurt liggen van de 5 procent’, mailt de eerste auteur van de studie, Peter-Paul Pichler.

Een kanttekening is wel op zijn plaats: zijn studie kijkt alleen naar koolstofdioxide en heeft het niet over equivalenten. ‘Andere broeikasgassen zijn ook zeer relevant’, reageert Pichler. ‘Zeker bij de productie van medicijnen kunnen andere gassen vrijkomen. Toch verwacht ik niet dat het getal hierdoor sterk wijzigt. Laat het een half procent meer of minder zijn.’

Conclusie:

Studies wijzen erop dat de zorg inderdaad verantwoordelijk is voor 5 procent van de broeikasgasuitstoot. Het zijn vooralsnog grove schattingen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden