Kloon?

Schotse wetenschappers zijn erin geslaagd een kloon te maken van een zesjarig schaap. Kloon Dolly is genetisch een identieke kopie....

Roos Rodenburg, studente pedagogiek en helft van een eeneiïge tweeling: 'Mijn zus en ik zijn lichamelijk en genetisch hetzelfde, maar we hebben een heel ander karakter. Sophie kan bijvoorbeeld goed vioolspelen en tekenen, iets wat ik totaal niet kan. Ik ben sportiever dan zij is en meer in politiek en maatschappij geïnteresseerd. Dat zijn wat kleine voorbeelden van de verschillen, in andere dingen lijken we wel weer op elkaar.

'Maar ik kan me niet voorstellen dat het mogelijk is om totaal identieke mensen te klonen, wat me trouwens ook ethisch niet verantwoord lijkt. Dolly zal er ongetwijfeld precies hetzelfde uitzien als het schaap waaruit ze gekloond is. Maar hoe test je het karakter van een schaap?'

C. Kostense, voorzitter van Vereniging Het Zeeuws Melkschaap en directeur van ziekenhuis Walcheren: 'Klonen is een veelbelovende ontwikkeling. Ik vind het buitengewoon knap dat het die onderzoekers gelukt is een schaap te klonen. In de fokkerij van melkschapen proberen we al door selectie van rammen en moederdieren tot een steeds beter gebruiksdier te komen. Toch moet je ook voorzichtig zijn met klonen. Een te grote eenzijdigheid kan leiden tot een verlies aan diversiteit van erfelijk materiaal. Maar er moeten natuurlijk internationale ethische regels komen.

'Ik ben niet bang dat het klonen van mensen een vlucht zal nemen. Ten eerste zie ik niet in hoe het iets kan toevoegen aan het geluk in de wereld. En daarnaast is het veel te aardig om het voortplanten op de natuurlijke manier te doen.'

B. Nieman van de Nederlandse Vereniging tot Bescherming van Dieren: 'Wij wijzen klonen af, net als genetische manipulatie. De onderzoekers gebruiken dieren op een oneigenlijke manier. Dieren krijgen eigenschappen toegediend met als doel een bepaald product te verkrijgen. Dit vergroot meestal hun welzijn niet. Een schaap of koe met een hogere melkproductie heeft bijvoorbeeld grotere kans op uierinfecties. Dierenbescherming vindt dat we al te ver zijn gegaan met de huidige bio-industrie.'

H. Schellekens, micro-bioloog en voorzitter van de Commissie Genetische Modificatie: 'Ik verbaas me een beetje over het rumoer dat dit nieuws veroorzaakt. Die is vrees ik door de onderzoekers aangewakkerd omdat ze geld nodig hebben voor hun bedrijf. Klonen is al veel langer aan de gang. Wat wel opmerkelijk is, is dat de kloon is gemaakt vanuit de kern van een volwassen dier. Iedereen dacht dat dat niet mogelijk zou zijn. Maar ik denk niet dat deze techniek zomaar toepasbaar is. Ze moesten wel heel vaak schieten voor het een keer raak was. De stap naar ''even een racepaard kloneren'' is een heel grote en onwaarschijnlijke.

'De wetenschap staat volgens mij niet te springen om mensen te klonen. Er zijn zo veel juridische en ethische waarborgen die dat voorkomen. De angst voor een kloon van bijvoorbeeld Saddam Hoessein vind ik wel erg biologisch deterministisch gedacht. In mijn visie wordt een persoon meer gevormd door zijn omgeving dan door de biologie. De kloon van Saddam kan, als hij in een vriendelijke omgeving opgroeit, een heel vriendelijk baasje worden.'

Dr. H. Egberts, dierenarts in Nijmegen: 'In een kleine huisdierenpraktijk heb je niets te maken met biotechnologie. En ik kan me niet voorstellen dat een hondenfokker bij mij komt met het verzoek om een kloon. Maar ik vind dat wij niet moeten ingrijpen in de evolutie. Ik wijs dit soort kunstmatige ingrepen af. Als mens moet je je bewust zijn van je positie op de aardkorst. Wij hebben dieren op het tweede plan gezet. In de ogen van een schepper, of van de wereld zelf, hoeft dat niet juist te zijn. Elk levend wezen heeft zijn eigen waarde. De natuur kent haar eigen schiftingscriteria. De evolutie bewijst dagelijks dat ze geen hulp nodig heeft.'

Dr. J. Geraedts, hoogleraar genetica en celbiologie, is door critici verweten embryo's te kloneren: 'Wetenschappelijk gezien is dit een heel interessante ontwikkeling. Wij dachten altijd dat een volwassen individu niet te kloneren was. Ik ben overigens absoluut niet bevreesd dat hier in Nederland menselijke klonen komen. Wetgeving zal ervoor zorgen dat het niet kan en niet mag.

'Wij houden ons overigens niet met klonen bezig. Binnen drie dagen na de bevruchting nemen wij een cel weg. Daarvan onderzoeken we het genetisch materiaal om erfelijke ziektes te voorkomen. Er zijn mensen die dit klonen noemen, maar het eerste wat wij doen, is zorgen dat het materiaal niet meer leeft.

'De angst dat een totalitair regime met deze techniek bepaalde mogelijkheden zou krijgen, dat zie ik niet zo. Als het gebeurt, houd je het toch niet tegen, maar het lijkt me een zeer onwaarschijnlijk science-fictionscenario.'

Th. Arts, voorzitter van het Nederlands Contactcentrum voor Science Fiction: 'Dit gekloonde schaap is geen jongensdroom die werkelijkheid wordt. Dat lijkt me eerder gelden voor biologen. Ik ben niet tegen het klonen van dieren, maar ik ben er wel zeer huiverig voor. Je moet ontzettend voorzichtig zijn. De nadelige effecten kunnen zo zwaar wegen, dat je er beter nooit aan had kunnen beginnen. Een gunstig effect zou het klonen van bijna uitstervende diersoorten kunnen zijn. Maar ik moet er niet aan denken dat ergens een mafketel besluit om mensen te gaan klonen en zo een ''perfect subvolk'' te creëren.'

Corine de Vries

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden