Klonen

HET SCHAAP DOLLY, de rechtstreekse afstammeling van een uiercel, heeft in de westerse wereld vragen opgeroepen over het klonen van mens en dier....

Die mogelijkheden moeten niet worden overdreven. Voor dergelijke horror-plannen komt veel geld kijken, en er moeten faciliteiten en kennis beschikbaar zijn.

Zelfs is het de vraag of het 'zin' heeft. Klonen zijn namelijk geen exacte kopieën. Weliswaar is het genetisch materiaal identiek, maar ook contacten met mensen en de levensomstandigheden bepalen het leven en de identiteit van een persoon. Zou Johan Cruyff een goede voetballer zijn geworden als hij niet in Betondorp was opgegroeid?

De discussie over het kopiëren van mensen komt niet uit de lucht vallen. Het is al jaren mogelijk dieren en mensen te klonen, zij het alleen vanuit het (pre)embryonale stadium, als de eigenschappen van het individu nog niet bekend zijn. De 'conceptie' van Dolly betekent een flinke stap vooruit voor de biotechnologen, maar het is een stap die in de westerse wereld al een ethische omlijsting heeft gekregen.

Door de jaren heen is er een overweldigende onderstroom in de wetenschap ontstaan om mensklonen te verbieden. Daar valt veel voor te zeggen omdat er geen dringende medische reden lijkt te bestaan ons in brave new world te wagen.

Een verbod op het creëren en het (medisch) gebruik van mensklonen moet echter internationaal worden vastgelegd. De discussie wordt nu gedomineerd door westerse ethici, wetenschappers en politici. Het kan best zijn dat over deze kwestie in andere landen en culturen nog niet, of anders wordt gedacht. Het verdient daarom de voorkeur dat een verbod op het klonen van mensen internationaal wordt geregeld.

Voor het klonen van dieren is het afwegingsprobleem feitelijk groter. Het lijdt geen twijfel dat het welzijn van het dier niet in het geding mag komen. Verder biedt het 'nee-tenzij principe' een goed uitgangspunt. Een ingreep mag niet, tenzij er een duidelijke medische noodzaak toe is.

Zo'n situatie kan optreden als met de kloontechniek bijvoorbeeld een transgeen dier kan worden vermeerderd opdat er een nieuw of beter medicijn uit de melk kan worden gewonnen. Voor de productie van medicijnen kunnen echter vaak ook gisten en bacteriën zorgen.

Het lijkt erop dat het klonen van dieren vooral wordt ingegeven door economische overwegingen, het zoeken naar efficiëntere, goedkopere productiemethoden, en niet door de wens doelen te bereiken die niet op andere wijze gerealiseerd kunnen worden. Een onafhankelijke afweging, bij voorkeur in internationaal verband, is daarom essentieel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden