Klein deel wilde bijen bestuift gewas

Een zeer klein deel van de wilde bijensoorten speelt een dominante rol bij de bestuiving van gewassen. Dat zijn geen zeldzame of bedreigde soorten, maar soorten die veel voorkomen, blijkt uit omvangrijk internationaal onderzoek,waarvan de uitkomsten dinsdag zijn gepubliceerd in Nature Communications.

De wilde bij zorgt voor de helft van de bestuiving van landbouwgewassen op aarde.Beeld Tim Faasen

De bestuiving van landbouwgewassen op aarde komt voor de helft voor rekening van honingbijen, bijen die in kasten of korven worden gehouden. Wilde bijen zorgen voor de andere helft. Bij de bestuiving door wilde bijen wordt bijna 80 procent verzorgd door slechts 2 procent van de bijensoorten die in de onderzochte gebieden voorkomen.

Weinig nut

Slechts weinig soorten zijn van nut voor de mens, zegt hoofdonderzoeker David Kleijn van de universiteit van Wageningen. De soorten die vooral bijdragen aan de bestuiving van agrarische gewassen zijn soorten die in een bepaalde regio 'gewoon' zijn en niet in hun voortbestaan worden bedreigd.

Kunnen we dus stoppen met het beschermen van bedreigde bijensoorten? Nee, zegt Kleijn. Hij vindt dat de baten voor de mens niet de enige reden moeten zijn om de biodiversiteit te beschermen. 'We moeten kwetsbare soorten beschermen omdat we ze belangrijk vinden. We moeten terug naar de ouderwetse morele argumenten. Die zijn de laatste jaren op de achtergrond geraakt - iedereen had het alleen maar over het nut van biodiversiteit. Het nutsdenken is prima, maar gebruik het niet als enige argument om de natuur te beschermen.'

90 soorten

Samen met tientallen collega's uit alle windstreken heeft Kleijn gegevens uit meer dan negentig studies over wilde bijen in vijf continenten samengebracht. Op 1.400 landbouwpercelen zijn 73 duizend bijen van bijna achthonderd soorten verzameld. De onderzoekers becijferden dat wilde bijen gemiddeld voor ruim 3.000 dollar (2.650 euro) per hectare landbouwgrond bijdragen aan de oogst. De economische bijdrage van de wilde bij is ongeveer even groot als die van de gedomesticeerde honingbij.

Volgens Kleijn zijn de soorten die het belangrijkst zijn voor de bestuiving betrekkelijk goed bestand tegen intensivering van de landbouw. Bovendien kunnen de populaties met eenvoudige maatregelen worden vergroot. 'Je kunt meer bijen krijgen door te zorgen dat er meer bloemen zijn voor en na het bloeien van een landbouwgewas.'

Als bermen en slootkanten worden gemaaid, zijn er geen bloemen meer voor de bijen. De populaties gaan dan dood voordat ze veel nageslacht hebben voortgebracht. Als er meer bloemen blijven staan, is er meer nageslacht en heb je het volgend jaar meer bijen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden