Kip scharrelt al lang op het erf van de mens

Kippen blijken al zo'n tienduizend jaar door mensen te worden gehouden. De eerste gedomesticeerde kippen leefden 8.000 jaar voor Christus in noordelijk China, duizenden jaren eerder dan tot nog toe werd gedacht. Dat blijkt uit analyses van kippenbotten door voornamelijk Chinese onderzoekers in het wetenschappelijk tijdschrift PNAS.

Kippen Beeld Ton Koene
KippenBeeld Ton Koene

Voor het onderzoek gebruikten de wetenschappers het dna uit 39 kippenbotten die bij opgravingen rond de Gele Rivier zijn gevonden. Ze vergeleken de vogelbotten met moderne en wilde kippensoorten.

De genetische eigenschappen van de oerbotten kwamen sterk overeen met de huidige, tamme kippen, waarmee de gevonden resten waarschijnlijk afkomstig zijn van voorlopers daarvan.

Die conclusie verheldert veel over de herkomst van kippen, zegt Hanneke Meijer, vogelpaleontoloog bij het Leids onderzoeksinstituut Naturalis. 'Er waren altijd maar weinig oude kippenbotten bekend. De oudste tot nog toe gevonden botten waren ongeveer zesduizend jaar oud. En het was onduidelijk hoe huidige kippen daarvan afstammen.

Meijer: 'Ook omdat we niet weten hoe de uitgestorven voorloper van de kip er precies uitzag.'

Dna

De huidige vondst bevestigt de gedachte dat kippensoorten los van elkaar ontstonden in afzonderlijke delen van Azië, stelt Meijer.

'Dat is de heersende theorie, omdat het dna in verschillende vroege kippenbotten behoorlijk verschilt.' Hedendaagse kippen stammen daardoor niet noodzakelijk direct af van de in noord-China gevonden dieren. Pas later verspreidden de Aziatische kippensoorten naar andere werelddelen. Zo'n vijfduizend jaar geleden arriveerden de eerste kippen in Europa.

Het onderzoek toont ook dat in het noorden van China al zeer vroeg agrarische gemeenschappen ontstonden waar dieren werden gehouden, stellen de onderzoekers.

Daarmee was het samen met het Nabije Oosten (het huidige Turkije, Syrië en Irak) een van de eerste plekken waar dit gebeurde, stelt de bij het onderzoek betrokken bioloog Michael Hofreiter in een toelichting.

De locatie van de vondsten is volgens de wetenschappers opvallend omdat het noorden van China nu een droge steppe is, waar geen kippen leven.

Tienduizend jaar geleden was het echter warmer en natter, meer zoals het klimaat in Zuidoost-Azië. Kippen werden gedomesticeerd door in de bossen wilde vogels te vangen en te gebruiken om te fokken.

Daarmee ontstonden nieuwe rassen, die van wilde kippen verschillen doordat ze gemakkelijker te houden zijn en meer eieren leggen.

In het noorden van China werden ook al vroeg varkens en honden gehouden en granen verbouwd, bleek uit eerder onderzoek. Daarmee lijkt het er steeds meer op dat verschillende vroege agrarische samenlevingen in Azië begonnen met het houden van dieren, stelt Meijer.

Eerder was het idee dat domestificatie op één plek werd uitgevonden en later elders in Azië in zwang raakte.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden