Klopt dit wel?

Kinderen van kleur krijgen te laag schooladvies – Klopt dit wel?

Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Vandaag: kinderen met een migratieachtergrond krijgen vaker een lager advies voor de middelbare school dan ze aankunnen of dan uit hun Citoscore rolt.

Volgens Sylvana Simons hebben kinderen van kleur last van ‘onderadvisering’ . Beeld ANP

Van wie komt de claim?

‘Kinderen van kleur hebben last van onderadvisering in het onderwijs’, zei politica Sylvana Simons volgens journalist/columnist Chris Aalbers op het najaarscongres van de Jonge Socialisten. De voorzitter van die jongerenpartij bevestigt de uitspraak, Simons zelf wil of kan niet reageren, maar eerder deed ze een vergelijkbare uitspraak in deze krant.

Klopt het?

Is er volgens Simons sprake van racisme? De Amsterdamse politica benoemt dit niet. Maar ze maakte haar statement tijdens een gesprek over racisme. De Volkskrant vraagt haar om toelichting, tevergeefs. Een medewerker van haar partij Bij1 meldt wel via de mail: ‘De onderzoeken over ongelijkheid in het onderwijs zijn online te vinden en de inspectie van het onderwijs heeft er ook over geschreven.’

In het rapport De staat van het onderwijs 2016/2017, onderwijskansen en segregatie van de inspectiedienst staat dat er ‘in het algemeen geen grote verschillen in onder- of overadvisering (zijn, red.) naar migratie-achtergrond’.

Wel hebben kinderen van niet-westerse migranten van de eerste generatie ‘initieel een wat grotere kans om ondergeadviseerd te worden’. Het uiteindelijke advies wordt later vaak nog bijgesteld, waarna het verschil grotendeels verdwijnt. Simons heeft dus ten dele een punt. 

Betekent dit dat er sprake is van racisme? De Groene Amsterdammer wekte vorig jaar de suggestie van racisme toen het in een artikel over kansenongelijkheid een vader citeerde: ‘Iedereen weet dat vooral allochtone kinderen de dupe zijn (van onderadvisering, red.)’. (In de digitale versie is dat woord ‘vooral’ later vervangen door ‘veel’).

Het artikel meldt dat het vermoeden van de vader wordt ondersteund door een onderzoek van de gemeente Amsterdam uit 2007 waaruit volgens De Groene blijkt dat van de autochtone leerlingen 28 procent een te laag schooladvies krijgt tegenover 41, 34 en 44 procent van de respectievelijk Marokkaanse, Surinaamse en Turkse Nederlanders.

Dit is echter niet juist. Die cijfers gaan alleen over de hoger scorende leerlingen. Kijk je in dit rapport naar onderadvisering bij de totale populatie Cito-deelnemers dan blijken er geen verschillen te zijn. 

Volgens geograaf Josse de Voogd zeggen cijfers over Amsterdam sowieso weinig over Nederland als geheel. ‘De hoofdstad kenmerkt zich door enerzijds veel mensen met een migratieachtergrond en anderzijds veel hoogopgeleide autochtone stedelingen: precies de groep die het vaakst óvergeadviseerd wordt.’

Er zou eerder sprake zijn van een achterstelling op basis van sociale klasse. Onderzoeken van de Onderwijsinspectie tonen aan dat het opleidingsniveau van de ouders in grote mate bepaalt of een kind een over- of onderadvisering krijgt.

Een studie van de Radboud Universiteit Nijmegen uit 2011 lijkt dit te bevestigen. Na correctie voor opleidingsniveau van ouders verdwenen de verschillen als sneeuw voor de zon. Nou ja, bijna. Kinderen van Turkse afkomst bleken opeens juist wat vaker overgeadviseerd te worden.

Conclusie

Docenten schatten kinderen met een niet-westerse migratieachtergrond iets vaker lager in dan de score die uit de Citotoets rolt. De kans is groot dat dit ligt aan de sociaal-economische achtergrond van hun ouders.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden