Kinderen leren spelenderwijs programmeren

Microsoft & co zitten straks verlegen om goed personeel. Op school krijgen kinderen al programmeerles.

Beeld de Volkskrant

Voor sommige scholieren moet het de ultieme droom zijn: in de klas Minecraft spelen, onder schooltijd, aangemoedigd door de onderwijzers en met goedkeuring van hun ouders (dat laatste onder voorbehoud).

Die scholieren mogen Microsoft dankbaar zijn. Het Amerikaanse softwarebedrijf gaat in september een speciale versie voor het onderwijs uitbrengen van het razend populaire, strategische blokjesspel dat in 2014 voor 2,5 miljard dollar werd overgenomen van de Zweedse bedenker Markus Persson. Een proefversie van Minecraft: Education Edition kwam twee weken geleden beschikbaar voor onderwijzers die de game gratis testen en dan hun bevindingen met Microsoft delen.

Bijzonder

Bijzonder aan deze uitgave van Minecraft zijn schoolborden en personages die door onderwijzers kunnen worden gebruikt om kinderen te begeleiden. Scholieren kunnen schermafdrukken maken van hun bouwsels en dagboeken bijhouden. Leraren kunnen hun vorderingen volgen.

Microsoft is niet de enige softwareontwikkelaar die zich de schoolbanken inwurmt. In dezelfde week dat de testfase van Minecraft: Education Edition verscheen kondigden Apple én de TU Delft software aan om kinderen te leren programmeren.

Swift Playground

Apple's Swift Playground is een app voor de iPad waarin kinderen software maken om een figuurtje over het scherm te laten lopen, taken uit te voeren en puzzels op te lossen. De app zal in september te downloaden zijn, als onderdeel van een nieuwe versie van iOS, Apples besturingssysteem voor smartphones en tablets.

Met de software van de TU Delft kunnen kinderen (en stiekem ook ouderen) sinds 15 juni aan de slag op de website EdX.org. Onder leiding van universitair hoofddocent Felienne Hermans, die al eerder cursussen ontwierp voor volwassenen, leren kinderen de beginselen van Scratch. Dat is een programmeertaal die veertien jaar geleden speciaal voor kinderen werd ontwikkeld door het Massachusetts Institute of Technology (MIT). Een verbeterde, opgevoerde versie 2 verscheen in 2013.

Apple, Microsoft en de TU Delft komen, zoals de Britten dat spreekwoordelijk zeggen, laat op het feestje kijken. Er zijn online al tal van cursussen te vinden die kinderen moeten aanzetten tot programmeren.

Beeld Microsoft/Mojang

Debat

Er woedt nog een debat of het zinvol is kinderen - álle kinderen - te leren programmeren, bijvoorbeeld door er een verplicht vak van te maken. De ICT-branche is voor, om het huidige en toekomstige tekort aan vakmensen te bestrijden. Andere onderwijsdeskundigen zien secundaire voordelen: programmeren leert kinderen logisch en gestructureerd denken.

Paul Kirschner, hoogleraar onderwijspsychologie aan de Open Universiteit, zette daar vorig jaar in Sir Edmund kritische noten bij. 'Of programmeren bijdraagt aan het logisch denken? Dat kan. Maar er is geen onderzoek dat bewijst dat dit ook goed is voor de ontwikkeling van de lerende in het algemeen. Didactisch zijn er overeenkomsten tussen een programmeertaal en een taal zoals we die spreken. Maar dat maakt een programmeur niet automatisch iemand met gevoel voor taal.'

Wil je de logica terug in het onderwijs, dan moet je dat volgens de hoogleraar onderbrengen bij al bestaande vakken. Niet door tijd van lessen af te snoepen, maar door in ieder ander onderwerp wiskunde, cijfers en logica te benadrukken.

Kennis overbrengen

De Minecraft: Education Edition is niet per se bedoeld om kinderen computerwijs te maken, maar meer een andere manier om kennis over te brengen. Zaken als goed burgerschap of de gevolgen van ontbossing.

Tot 30 kinderen in een klas kunnen straks gezamenlijk een wereld bevolken in Minecraft, zonder dat er een aparte server hoeft worden opgezet. De Education Edition gaat deze herfst 1 tot 5 dollar kosten per gebruiker, afhankelijk van hoe groot een school is en hoeveel licenties het afneemt. Apples Swift Playground wordt een gratis app, net als de cursus van de TU Delft. Die blijft tot het einde van de zomervakantie online staan.

Voor de kinderen die het druk hadden met Minecraft.

Nu al aan de slag? Overzichten van cursussen en apps die kinderen leren programmeren: mediawijsheid.nl/programmeren; webwijzer.nl/leren-online/leren-programmeren

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.