Kinderartsen zetten belangrijke eerste stap op weg naar kunstmatige baarmoeder

Amerikaanse kinderartsen hebben een eerste stap gezet op weg naar een kunstmatige baarmoeder. Ofschoon het systeem nog in ontwikkeling is, lijkt het gunstig voor de longwerking van extreem vroeg geboren baby's.

Nagebouwde baarmoeder. Getest bij te vroeg geboren lammetjes. Beeld de Volkskrant

Een steriele, afgesloten tent, met vruchtwater dat in en uitstroomt, en een machine die de placenta vervangt: zo ziet de nagemaakte baarmoeder eruit die Amerikaanse kinderartsen hebben ontworpen voor extreem te vroeg geboren kinderen. De artsen denken dat het risico op complicaties bij de kinderen fors afneemt als ze na de geboorte een maand in zo'n tent worden gelegd. Ze spreken van 'een brug tussen de baarmoeder en de buitenwereld'.

Het zal nog zeker tien jaar duren voordat de kunstmatige baarmoeder op de afdeling neonatologie verschijnt, verwachten de artsen verbonden aan het kinderziekenhuis in Philadelphia. Na een ontwikkelingsfase van drie jaar hebben zij hun bevinding nu eerst getest bij zes te vroeg geboren lammetjes. De dieren hielden het tot wel vier weken vol in de tent en ontwikkelden zich goed, schrijven de onderzoekers deze week in Nature Communications. En dat heeft betekenis want de ontwikkeling van de longen is bij lammeren en kinderen identiek. Daarom is Anton van Kaam, hoogleraar neonatologie in het Amsterdamse AMC, positief over het Amerikaanse onderzoek.

'Bij te vroeg geboren kinderen kan een week extra al verschil maken', zegt hij. 'Als kinderen die na 24 weken zwangerschap worden geboren in de toekomst drie tot vier weken in zo'n tent kunnen liggen, geeft dat enorme winst. Dan laten we de kinderen daarna als het ware opnieuw geboren worden en gaan we ze dán pas beademen. Zo overbruggen we de kritieke fase.'

Longproblemen

In Nederland worden jaarlijks bijna 1.700 kinderen extreem te vroeg geboren, na minder dan 32 weken zwangerschap. Van alle kinderen die worden geboren na een zwangerschapsduur van 24 weken overlijdt 60 procent, vooral door longproblemen, legt Van Kaam uit. 'In de baarmoeder zijn de longen nog gevuld met vocht en kunnen daar rustig uitrijpen. Bij een vroeggeboorte worden de longen opeens, veel te snel, blootgesteld aan lucht en prikkels en daar reageren ze heftig op. Ze stoppen in hun ontwikkeling.' Kortom, hoe langer de buitenlucht op afstand kan worden gehouden, hoe beter.

Dat kan in de steriele tent van Amerikaanse makelij, gevuld met vruchtwater dat volgens de artsen in het laboratorium is gemaakt. Vruchtwater is het natuurlijk niet, reageert Van Kaam, want daar zitten hormonen in en groeistoffen voor het ongeboren kind. 'Het is een vloeistof met wat mineralen die zonder gevaar kan worden ingeslikt of ingeademd.'

Kunstmatige baarmoeder

De slagaders en de ader in de navelstreng zijn gekoppeld aan een machine die koolzuur uit het bloed filtert en er zuurstof aan toevoegt, een functie die voor de geboorte door de placenta wordt vervuld. Aan het bloed kan op die manier zelfs nog een medicijn worden toegevoegd.

De kunstmatige baarmoeder is een eerste, belangrijke stap, meent Van Kaam. Dat de dieren het er bijna een maand in vol hielden, is van belang, zegt hij: 'Je gaat dit niet organiseren voor slechts een paar dagen extra.'

Tekst gaat verder na de foto.

Fotos van het experiment

Volgens de onderzoekers zijn de te vroeg geboren lammetjes vergelijkbaar met kinderen die na een zwangerschap van 24 weken ter wereld komen, maar Van Kaam wijst op het verschil in gewicht: het lam weegt anderhalve kilo, een extreem vroeg geboren kind maar 600 gram. 'En het hart van dat hele kleine kindje moet in die tent wel zelf het bloed door die machine kunnen pompen.'

Mocht de baarmoeder in gebruik worden genomen, dan is het is van belang dat een kind daar na de geboorte razendsnel in wordt gelegd, vóórdat het zelfstandig gaat ademen, benadrukt Van Kaam. Als het vocht in de longen door lucht wordt vervangen, gaan de longen aan het werk en kan een kind nooit meer overleven in een tent vol vloeistof.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden