Kind troosten bij prik verergert stress, 'stoer' zeggen helpt wel

Als kinderen iets meemaken wat pijn doet, raken ze extra van streek wanneer ouders hen troosten. Hen prijzen en zeggen dat ze 'stoer' zijn of het 'knap hebben gedaan', helpt juist wel.

Dat blijkt uit onderzoek naar pijn bij kinderen waarop kinderpsycholoog Noor Wolff (Erasmus MC) vandaag promoveert.

Wolff deed haar onderzoek bij kinderen van veertien maanden die een bloedprik kregen. Ze analyseerde video-opnamen van 275 ouders en hun kinderen tijdens het prikken. Conclusie: het kind afleiden heeft geen enkel effect, troosten verergert de stress, en prijzen zorgt juist voor stressvermindering.

Bekrachtigen van gedrag
Waarom heeft troosten een negatief effect? Wolff: 'Ouders die kinderen troosten, bekrachtigen daarmee het gedrag van het kind. En ouders die beginnen met troosten voordat er daadwerkelijk is geprikt, kondigen daarmee als het ware aan dat er iets ergs gaat gebeuren. Daarvan kan een kind in de stress schieten. Iets anders is, dat ouders normaal gesproken proberen een vervelende situatie voor een kind te beëindigen. Maar bloedprikken houden ze niet tegen. Dat is verwarrend voor een kind: het wordt getroost, maar niet geholpen. Dat kan de stress verder verhogen.'

Chronische pijnen
Wolff onderzocht behalve acute ook chronische pijn bij kinderen. Ze ontdekte dat kinderen van ouders met lichamelijke klachten en angstklachten een 25 tot 30 procent grotere kans hebben op chronische pijn (pijn die minstens drie maanden duurt). Zo'n 1,5 procent van de 2-jarigen en 2,3 procent van de 3-jarigen heeft daar last van. Bij 2-jarigen heeft die pijn regelmatig een medische oorzaak die kan worden weggenomen, zoals een chronische oorontsteking. Bij 3-jarigen speelt de lichamelijke weerslag van stress in het gezin waarschijnlijk een grotere rol, denkt Wolff.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.