Kepler ontdekt elf miljard jaar oude planeten

E.T. loopt misschien al zesenhalf miljard jaar op ons voor. Al lang voordat zon en aarde ten tonele verschenen, waren er aardeachtige planeten in het Melkwegstelsel. Dat schrijven astronomen van de Universiteit van Birmingham vandaag in The Astrophysical Journal.

Impressie van de planeten in het stelsel Kepler-444. Beeld -

In waarnemingsgegevens van de Amerikaanse ruimtetelescoop Kepler ontdekten ze een planetenstelsel dat meer dan elf miljard jaar oud is - ruim twee keer zo oud als de aarde.

Het planetenstelsel van Kepler-444 is op zich al opmerkelijk. De ster, op 117 lichtjaar afstand, is een flinke slag kleiner en koeler dan onze eigen zon. Er draaien maar liefst vijf planeten omheen, in kleine omloopbanen. De buitenste van de vijf, die ongeveer zo groot is als de aarde, doet nog geen tien dagen over een rondje.

De middelste drie planeten zijn qua afmetingen vergelijkbaar met Mars; de binnenste is zo klein als Mercurius. Zulke kleine planeten moeten uit gesteenten en metalen bestaan. De astronomen omschrijven het stelsel als een miniatuurversie van de binnendelen van ons eigen zonnestelsel.

Een bejaarde ster

Maar wat het verre planetenstelsel pas écht bijzonder maakt is de leeftijd. Door de natuurlijke trillingen van de ster nauwkeurig op te meten - een techniek die asteroseismologie heet - was het mogelijk om middellijn, massa en leeftijd van de ster af te leiden. Kepler-444 blijkt een bejaarde ster te zijn: hij werd geboren toen het heelal nog maar twintig procent van de huidige leeftijd had.

Blijkbaar, aldus de astronomen, ontstonden er in de jeugd van het heelal ook al aardse planeten. Als op sommige daarvan leven is ontstaan, heeft de evolutie daar een voorsprong van miljarden jaren op de ontwikkeling van het leven op aarde.

Veel astrobiologen gingen er vanuit dat aardse planeten zich pas veel later in de geschiedenis van het heelal konden vormen, omdat er eerder onvoldoende zware elementen in de kosmos aanwezig waren. Kepler-444 bevat inderdaad weinig elementen zwaarder dan waterstof en helium. Toch was er tijdens het ontstaan kennelijk voldoende materiaal beschikbaar voor de vorming van vijf aardse planeten.

Overigens is er op de planeten van Kepler-444 geen leven mogelijk; door de kleine afstand tot de moederster is hun oppervlaktetemperatuur veel te hoog.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden