KennisCafé-column: overal zit wat achter

Toeval bestaat niet, zei columnist Jelle Reumer maandag in het KennisCafé over complottheorieën. Maar of er dan meteen een complot achter zit, is een tweede.

Jelle Reumer

Maar dat geldt niet voor de tsunami van Kerstmis 2004 of de aardbeving van Haïti van vorige week. Daar zitten geen diepere gedachten achter, hooguit geologische krachten die volstrekt toevallig op dat moment en op die plek tot ontlading kwamen.

De slachtoffers troosten zich desondanks met de gedachte dat er een straffende Almachtige bezig is geweest. Omdat zelfs de zeereerwaarde aartsbisschop van Port-au-Prince onder de stenen van zijn kathedraal werd vermorzeld moest Onze Vader dit keer wel erg boos zijn geweest. (Waarom Hij dan niet de kindvriendelijke bisschoppen van Ierland strafte blijft daarbij een raadsel. Misschien is dat wel een paaps complot.)

Als toeval níet bestaat moet alles een oorzaak hebben die zich qualitate qua buiten het toevallige bevindt. En als er, zoals bij natuurrampen, geen god in het spel is en ook niet, zoals bij politieke ellende, oorzakelijke beleidsbeslissingen zijn aan te wijzen, tja, dan blijft er weinig anders over dan te geloven in een complot.

Een andere uitspraak die je vaak leest en hoort is dat mensen een enorm vermogen hebben om de meest idiote dingen voor zoete koek te slikken en alles te geloven wat ongelooflijk is. Het lijkt inderdaad wel of het in onze genen zit om goedgelovig achter elk dwaas idee aan te lopen. Hoe zotter hoe beter, en hoe geheimzinniger hoe geloofwaardiger. En we worden er al jong mee geconfronteerd.

Het eerste complot dat wij aan den lijve ondervinden is het Sinterklaascomplot. Het is opgezet door volwassenen met als doel om duizenden onhandelbare ettertjes van kinderen weer een beetje in het gareel te persen. Daarbij worden dan een volkomen ongeloofwaardige nepbisschop en even ongeloofwaardige negerknechten ten tonele gevoerd, samen met een wit paard dat op een brandstof van rauwe peen steile daken kan beklimmen.

Het is een goed werkend complot, in oorsprong gebaseerd op de Heilige Nicolaas uit Turkije, wiens door vissers gestolen gebeente in een kerk in Zuid-Italië ligt tentoongesteld en die desondanks in Madrid in een paleis woont. Kennelijk overigens hebben de moderne Turken nu zelf ook een opvoedingsprobleem met hun eigen ettertjes van kinderen, want onlangs las ik dat ze dat Klaasgebeente van de Italianen terugeisen, maar dat is dan een complot binnen een complot.

Overigens is december altijd een fijne complottenmaand, en december 2009 spande wel de kroon in dat opzicht. Vlak na Sinterklaas begon het Kopenhaags klimaatcomplot, een door louche CO2-handelaren opgezet plan om de westerse economiën te laten stukdraaien, zo ongeveer als een motor waar zand of suiker in gegooid wordt.

De broeikasgasreductie-eisen worden steeds verder opgeschroefd door een kongsi die bestaat uit het IPCC in samenwerking met zelfbenoemde milieugoeroes, ambtenaren die windmolensubsidies verdelen en wetenschapsredacties van kwaliteitskranten. Uiteindelijk is het vermoedelijk de economie van China die het laatst lacht.

Toen kwam het Mexicaanse griepcomplot. De nooit te vertrouwen overheid greep een volstrekt onschuldig griepje aan om ons flink schrik aan te jagen, zodat de bevolking massaal geïnjecteerd kon worden met een oplossing van nanochips in verdund kippe-eiwit. Zo kan de overheid de steeds kippiger wordende bevolking beter in de gaten houden. Via de nanochips is te zien wat iedereen doet en waar iedereen zich bevindt.

Ze moest wel, die overheid, want het plan om zulke chipjes in je auto te zetten werd kort tevoren afgeschoten door de achterdocht van de liberalen, die samen met de ANWB ook een complot vormen. En eerder al was een plan om ons via de mobiele telefoon te controleren om zeep geholpen door een links-extremistisch contra-complot dat er voor zorgde dat je hersenkanker krijgt van gsm-straling.

En zo eindigde december traditiegetrouw met het Kerstcomplot. Dit is een zeer slinks complot, aangestuurd vanuit het Midden-Oosten en tweeduizend jaar geleden gestart door een zwanger echtpaar op een ezel. Het doel van dit complot is om de westerse - en vooral de Amerikaanse - burgers zich te laten overeten aan vette kalkoenen en zoete kerstkransjes, waardoor obesitas, vaatziekten en diabetes-2 er voor zorgen dat het abjecte en decadente westen langzaam in het eigen vet stikt.

Het gaat heel traag, maar dat is ook een wezenskenmerk van een goed complot. Complotten hebben de tijd. De gemiddelde Nederlander is de laatste decennia vele kilo’s zwaarder geworden en dat gaat nog wel even door. Eind dit jaar is er weer een december, en volgend jaar ook.

Misschien is het een idee om december gewoon af te schaffen. Beschouw dat maar als een tegencomplot en vertel het vooral niet verder, want als iedereen het weet is het geen goed complot meer.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden