Katten zijn beter dan honden

Genetisch onderzoek maakt katten nog wat chiquer en koppelt honden juist aan een verstandelijke beperking.

Foto Getty / Bewerking: de Volkskrant

Noem het een doorbraak in de aloude vete tussen kat en hond. De kat blijkt een veel fraaiere stamboom te hebben dan gedacht, ontdekten genetici dit jaar. En de hond? Die blijkt zijn zachte karakter vooral te danken te hebben aan iets dat verdacht veel lijkt op zwakzinnigheid.

Tot voor kort ging men ervan uit dat de kat zo'n 12 duizend jaar geleden kwam aanlopen bij de vroegste landbouwers, aangetrokken door de muizen die op hun beurt weer afkwamen op de granen die men kweekte. Totdat Belgische onderzoekers afgelopen zomer een grote analyse presenteerden van katten-dna, afkomstig van liefst 209 archeologische vindplaatsen.

Duizenden jaren na de steentijdkat moet er nóg een kat zijn komen aanlopen, blijkt daaruit: in het Oude Egypte van zo'n 4000 voor Christus. Een kattenras dat zich vervolgens razendsnel over Europa verspreidde, mee als scheepskat met de vaarroutes. Misschien was dit gewoon een aardigere kat, opperde hoofdauteur Claudio Ottoni in gesprek met de Volkskrant: 'Minder schuw en makkelijker met mensen.' De moderne huiskat is een mengeling van de steentijdkat en de schattebout die de Oude Egyptenaren een kopje kwam geven.

Schattigheid van nature; hadden honden dat ook maar. Eveneens afgelopen zomer kreeg de hond een heel andere genetische diagnose te horen: het dier heeft in zijn dna een verandering die als twee druppels water lijkt op een mutatie die bij mensen de zeldzame verstandelijke handicap Williams-Beuren-syndroom veroorzaakt. Een fascinerende ontdekking, want menselijke patiënten met Williams-syndroom staan bekend om hun lieve, aanhankelijke en sociale karakter. Net als de hond, die kennelijk rondloopt met een wolvenvariant van het syndroom. Dat zal hem hypersociaal hebben gemaakt, een voorwaarde om samen te leven met de mens.

Hondenarcheologen ontstaken intussen in luid geblaf. Weer ander dna-onderzoek suggereert dat de hond niet tweemaal is gedomesticeerd (een keer in Azië, een keer in Europa) zoals kenners onderhand aannamen, maar slechts één keer: zo'n 40 duizend jaar geleden in West-Europa. Het wachten is op nieuwe fossielen om het debat vlot te trekken.

Foto Getty / Bewerking: de Volkskrant

Dit hebben we geleerd van 2017

Varkens waarin menselijke organen groeien, mensen die 'varkenssushi' geïmplanteerd krijgen: het gaat hard met de biomedische technieken.

Het afwisselen van echte en neppillen komt de genezing misschien ten goede.

De Gezondheidsraad kwam met een bemoedigend beweegadvies: we hoeven niet te sporten.

Een nieuwe stroom denkers verzet zich tegen de tirannie van het gelukkig-moeten-zijn. Die verhindert een gezonde omgang met het hele palet aan emoties. De kunst van het leven is soms een beetje ongelukkig durven zijn.

Een mooie huid komt niet uit een potje, sterker: die potjes kunnen schadelijk zijn.

Laptops, smartphones en apps ontgrendel je niet meer met wachtwoorden, maar met gezichtsherkenning - en straks je hartslag?

Om medische klachten niet alleen te bestrijden maar ook iets te doen aan de oorzaken - roken, drinken, slecht eten- komen artsen vaker de spreekkamer uit.

Voet bij stuk houden helpt kennelijk toch om de muren van Big Pharma te slechten. Pillen hoeven niet absurd duur te zijn.

Door langer met patiënten te praten, blijkt een doorverwijzing of behandeling vaak niet nodig. Een goed gesprek helpt.

Het verschil tussen mens en dier is een hardnekkig misverstand, zegt de Duitse filosoof Richard David Precht, dus is het hoog tijd om anders met dieren om te gaan.

In volgebouwd Nederland zijn ook dit jaar weer veel archeologische vondsten gedaan. Oplevende economie en mediegenieke archeologen helpen.

Vrijwel alle pogingen dit jaar om te begrijpen wat donkere materie zou kunnen zijn, hebben niks opgeleverd. Het heelal wordt raadselachtiger.

Kunstmatige intelligentie maakt grote voortgang en kan steeds meer wat de mens kan, maar dat maakt machines nog niet tot een stalen variant van de mens.

Door de reuzensprongen die AI maakt is de mens er niet langer zeker dat hij het enige wezen met zelfbewustzijn blijft.

Meer over