Kans op kanker bij jongens kleiner door vaccinatie meisjes

De vaccinatie van meisjes (13-16) tegen baarmoederhalskanker vermindert ook de kans op kanker voor mannen. En wat nog beter helpt: jongens zelf vaccineren, vonden onderzoekers van het VUmc.

In een Helmondse sporthal worden meisjes tussen 13 en 16 jaar ingeënt tegen baarmoederhalskanker. Beeld Marcel van den Bergh/de Volkskrant

Mannen krijgen op latere leeftijd minder vaak kanker als zij, net als meisjes, op jonge leeftijd worden ingeënt tegen het hpv-virus. Hpv, dat wordt overgedragen door seksueel contact, veroorzaakt baarmoederhalskanker, maar kan ook bij mannen bepaalde vormen van kanker teweegbrengen.

In Nederland worden jonge meisjes sinds zes jaar gevaccineerd tegen het hpv-virus. Die vaccinatie blijkt indirect ook effect te hebben bij jongens, schrijven onderzoekers van het VUmc vandaag in het British Medical Journal. Als meisjes worden ingeënt, dragen zij immers minder infecties met hpv over. Wanneer 60 procent van de meisjes zich laat vaccineren, zoals de laatste jaren in Nederland het geval is, daalt het risico dat heteroseksuele mannen tijdens hun leven een keer met hpv worden besmet met 53 procent.

Seksuele revolutie

Dat is winst, zegt epidemioloog Hans Berkhof. Bij mannen wordt keelkanker steeds vaker veroorzaakt door het hpv-virus. Nu al gaat het om 30 procent van de gevallen. Bij anuskanker is zelfs 85 procent gerelateerd aan hpv. Vorig jaar kwamen die twee vormen van kanker bij mannen 550 keer voor. Het virus veroorzaakt pas na 30 à 40 jaar schade, legt Berkhof uit. Vermoedelijk spelen de seksuele revolutie en veranderingen in seksueel gedrag (meer orale seks) een rol bij de toename van hpv-gerelateerde kanker.

Het aantal gevallen van kanker bij mannen neemt op termijn af als meer meisjes zich laten vaccineren, zo blijkt uit berekeningen van de Amsterdamse wetenschappers. Stijgt het opkomstpercentage voor de zogenoemde maagdenprik naar 90 procent, dan daalt het infectierisico voor heteromannen met 94 procent. Dat scenario is echter onwaarschijnlijk, concluderen de onderzoekers. Er bestaat bij veel meisjes en ouders nog altijd weerstand tegen de vaccinatie.

Australië

Daarom berekenden de onderzoekers aan de hand van cijfers uit de Nederlandse kankerregistratie wat de meerwaarde is als ook jongens worden gevaccineerd. Bij het huidige opkomstpercentage moeten bijna 800 jongens zich laten inenten om later één geval van kanker bij mannen te voorkomen.

Dat is economisch alleen haalbaar als de kosten van de vaccinatie per jongen onder de 100 euro blijven, aldus de onderzoekers. 'Maar het vaccin wordt steeds goedkoper', zegt Berkhof, 'en dat maakt het inenten van jongens vermoedelijk nu al kosteneffectief.'

Australië is het enige land waar een door de overheid gefinancierde vaccinatiecampagne voor jongens bestaat. In andere landen gaan steeds meer stemmen op om meisjes en jongens in te enten.

Homoseksuelen

Onlangs pleitte ook hoogleraar virologie Ab Osterhaus voor vaccinatie van jongens. De Gezondheidsraad, die de minister adviseert over gezondheidsonderzoek, zegt dat het onderwerp op de agenda staat.

Er is een groep, benadrukt Berkhof, die bijzonder gebaat is bij vaccinatie van jongens: homoseksuelen. Zij profiteren immers niet van de vaccinatie van meisjes en in hun groep is het risico op hpv-kanker groter dan bij heteromannen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden