Kan het kwaad om te snoozen?

Op deze Japanse wekker is de snoozeknop in het midden van een bed vol scherpe pinnen geplaatst.Beeld afp

Net als spruitjes heeft de snoozeknop fervente liefhebbers en nog enthousiastere haters. Gaat de wekker af, staat de één het liefst meteen naast zijn bed; de ander geeft de voorkeur aan een zich iedere zeven minuten herhalende alarmtoon. Maar maakt het voor onze gezondheid wat uit? Kleven er nadelen aan snoozen?

Slapen doen we in cycli van vijf fasen. De diepste slaap, fase drie en vier, komt het meest voor aan het begin van de nacht. Tegen de ochtend is er meer lichte slaap en rem-slaap en worden we ook vaker af en toe wakker, tot we uiteindelijk echt ontwaken.

Althans, als we de biologische klok zijn gang laten gaan. Als de wekker ons uit een diepe slaapfase wakker rinkelt voelen we ons erg suf: slaapinertie. Het lichaam is nog niet voorbereid om wakker te worden. Een kwelling om uit bed te komen, en de snoozeknop lonkt. Maar door onszelf die zeven extra minuten slaap te gunnen, zouden we die suffigheid wel eens erger kunnen maken.

Wie weer in slaap valt heeft kans om zeven minuten later op een nóg ongunstiger moment te ontwaken, schrijft Gemma Paech, slaaponderzoekster aan Washington State University op de populair-wetenschappelijke website The Conversation.

Maar een zoektocht in de medische databank PubMed wijst uit dat wetenschappelijk onderzoek ontbreekt. Paech baseerde haar artikel op wat we weten over slaap in het algemeen, vertelt ze via e-mail. 'Uit de diepste slaap is wakker worden het moeilijkst. Als je na het afgaan van de wekker weer in slaap valt, is de kans groot dat je al gauw in een diepere slaapfase belandt. Met snoozen maak je het jezelf dus mogelijk nog moeilijker'.

Een ander probleem met snoozen, vertelt Paech, is dat je slaap gefragmenteerd raakt. Onderzoek toont aan dat onze dagelijkse prestaties achteruitgaan door onderbroken slaap. Ook beoordelen we onze slaapkwaliteit slechter. Er zijn zelfs aanwijzingen dat korte stukjes slaap gelijkstaan aan helemaal geen slaap. 'Goede kans dat zelfs kort snoozen je een beroerder gevoel geeft dan meteen na de wekker opstaan.' De wekker kan dus beter een half uurtje later.

Slaaponderzoekster Marijke Gordijn, verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen en directeur van Chrono@Work is voorzichtiger: 'De directe gevolgen van snoozen zijn onduidelijk.' Gefragmenteerde slaap zorgt inderdaad voor een slechte nachtrust, maar of dat ook in de laatste momenten van de slaap geldt is onbekend.

Bovendien hebben we 's morgens meestal geen diepe slaap meer, zegt Gordijn, en worden we sowieso vaker wakker. 'Snoozen lijkt daarop: je wordt wakker van de wekker en slaapt weer in, maar tot een diepe slaap komt het in die paar minuten waarschijnlijk niet.'

Uit haar onderzoek blijkt dat geleidelijk wakker worden het prettigst is, bijvoorbeeld met een wekkerlamp die gaandeweg meer licht verspreidt. 'Als dat ook lukt met snoozen, dan hoeft dat dus niet nadelig te zijn.'

Wie toch wil leren meteen zijn bed uit te komen, heeft wellicht baat bij een Clocky, winnaar van de ludieke Ig Nobelprijs in 2005. Deze wekker op wieltjes verstopt zich ergens in de kamer zodra je het waagt de snooze-knop in te drukken.

Ook een vraag voor deze rubriek?
Mail naar gezond@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden