Kalende crimineel moet zich meer zorgen gaan maken om geneticus

Criminelen met een uitdunnende haardos moeten zich steeds meer zorgen maken om de man met het wattenstaafje. Met wat achtergebleven dna is in sommige gevallen nu al te bepalen of de dader last heeft van erfelijke kaalheid.

Beeld Thinkstock

Dat blijkt uit een analyse die Rotterdamse genetici onder leiding van hoogleraar forensische moleculaire biologie Manfred Kayser van Erasmus MC deze week afrondden. Bij zo'n 19 procent van de Europese mannen blijkt het al mogelijk om met enige precisie af te lezen of ze aanleg hebben voor kaalheid. Waarschijnlijk zal dat de komende jaren voor steeds grotere groepen lukken, schrijft het team na bestudering van de invloed van enkele tientallen kaalheidsgenen in vakblad European Journal of Human Genetics.

Dat kan handig zijn bij zaken waarbij de dader wel dna heeft achtergelaten, maar er geen match is met een bekende. Toch is de techniek nog niet klaar voor de praktijk, benadrukt Kayser. 'We zitten dichtbij. Maar de informatie die we uit het dna kunnen halen is nog niet voorspellend genoeg.' In dna waarmee de Rotterdammers uit de voeten kunnen, staat de eigenschap 'kaalheid' er als het ware met koeienletters in geschreven. Bij de meeste mannen is dat minder duidelijk.

Suggestie

Een andere beperking is dat het dna ook in de toekomst nooit volledige zekerheid zal kunnen bieden. 'Je kunt bijvoorbeeld te maken hebben met een dader die te jong is en de kritische leeftijd voor kaal worden nog niet heeft bereikt', zegt Kayser. Daarom zal de forensisch-geneticus ook altijd de leeftijd moeten aflezen uit het dna, verwacht hij - iets wat overigens steeds beter lukt. 'Als iemand een grote kans heeft op kaalheid en al 50 is, heb je alle kans dat de kaalheid inmiddels zichtbaar is.'

'Een zeer zorgvuldig en voorzichtig verhaal', vindt dna-expert Peter de Knijff van het LUMC en het Nederlands Forensisch Instituut, niet betrokken bij de Rotterdamse studie. 'In vergelijking met oogkleur, haarkleur en huidskleur is dit nog te weinig om echt informatief te zijn', vindt ook De Knijff. 'Maar het kan wel een goede suggestie geven, vooral in gevallen waar er verder niet veel bekend is.'

Kayser en zijn team hopen dat het ooit mogelijk wordt met behulp van dna een ruw beeld te schetsen van hoe een dader eruitziet. Zo heeft de groep al tests ontwikkeld die uitrekenen welk dna-profiel tot welke oog- en haarkleur leidt; een test voor huidskleur is op komst. Opnieuw geen tests die volledige zekerheid bieden, maar, zegt Kayser: 'Alles is relatief. Dit zijn tests om toe te passen als je geen idee hebt en ieder beetje informatie welkom is.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden