COLUMNRinske van de Goor

Kafka in de zorg: of de terminale patiënt zelf een rekening wil indienen

Eind van de middag kom ik bij mevrouw Senden, die ernstig ziek is, en ik zie direct: ze gaat nu hard achteruit. Ze komt niet meer uit bed en na overleg plaats ik een katheter. Vervolgens stuur ik een recept voor de katheter naar de apotheek, maar die belt: zij mogen geen katheters meer leveren van de zorgverzekeraar, dat gaat nu via een landelijk bedrijf. Ik bel het bedrijf, maar daar kan ik alleen per vijfhonderd katheters bestellen en ik vind eentje toch echt genoeg. Dus bel ik de zorgverzekeraar, die vertelt: bij spoed mag de lokale apotheek wel een katheter leveren, dan moet de patiënt afrekenen en de rekening indienen. Mevrouw Senden ligt echter terminaal ziek op bed. En ik mag de rekening niet indienen bij de verzekeraar want ik ben niet de klant.

Helaas hebben we als zorgverleners steeds vaker last van dwingende regeltjes. Met de toegenomen controledrift – oh nee, het is natuurlijk transparantiebehoefte – worden zelfs veel goede zorgverleners de zorg uit gejaagd.

Ik heb van de week nog een leuk voorbeeld ervaren van de kolderieke kafkaëske toestanden die wij meemaken.

Sinds enkele jaren rekenen zorgverzekeraars huisartsen af op de medicijnen die we voorschrijven. Soms snap ik dat wel. Als een medicijn goedkoop is en even goed werkt als een veel duurdere variant, waarom dan het duurdere voorschrijven? Daar mag van mij best op gestuurd worden. Maar het is meestal de ziekenhuisdokter die met het dure medicijn begint, aan de huisarts vraagt de herhaalmedicatie te doen en vervolgens krijgt de huisarts dan de boete.

Het kan nog gekker. Steeds meer medicijnen zijn niet leverbaar: ze zijn op – lege schappen bij de apotheek. Dit heeft te maken met het superscherpe inkoopbeleid van, jawel, de verzekeraars. Ze bedingen bodemprijzen bij grote medicijnfabrieken, vaak in China of India. Andere fabrikanten, zonder deal, gaan failliet. En als er bij zo’n grote goedkope fabriek dan iets misgaat, is er nergens meer een alternatief. Ondertussen worden apothekers stapelgek, want zij krijgen de wanhopige patiënten aan hun balie.

Gisteren: ik schrijf een kind oordruppels voor vanwege een loopoor, netjes het voorkeursmiddel. De apotheker belt dat het niet leverbaar is. Of ze andere druppels mag leveren, die medisch gezien ook goed zijn: prima. Vervolgens word ik gekort door de zorgverzekeraar omdat de voorkeursmiddelen niet zijn geleverd. Een soort Catch-22: verzekeraar bemoeit zich met wat wij mogen voorschrijven, vervolgens is dat medicijn door hun toedoen niet leverbaar en vervolgens straffen ze ons als we iets anders voorschrijven.

Maar goed, ik moet er toch ook niet aan denken dat al die mensen die gepassioneerd dit soort regels voor ons zorgverleners bedenken, implementeren, evalueren en controleren hun bullshit-banen kwijtraken en dit circus verdwijnt. Want als ik straks de regeldruk niet meer trek, wil ik toch ook een mooi bureaubaantje?

Rinske van de Goor is huisarts in Utrecht. Reageren? r.vandegoor@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden