wetenschap telefoonbot

Jongeren hebben steeds vaker ‘smartphoneschedels’ – Klopt dit wel?

Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Vandaag: onder de jeugd komen steeds vaker ‘smartphoneschedels’ voor.

Van wie komt die claim?

Ook dat nog. Dat smartphones onze aandacht afleiden en nekklachten zouden geven is nog tot daaraan toe, maar volgens een nieuw bericht afgelopen week gaat het verder: ze wijzigen onze lichaamsbouw. Jongeren lopen opvallend vaak rond met een puntig uitsteeksel onderaan hun schedelbasis, vlak boven de nek, ontdekte de Australische onderzoeker David Shahar. Die vergroeiing ontstaat doordat de jeugd te veel op een schermpje tuurt, aldus Shahar in dagblad Metro, The Daily Mail en enkele Vlaamse kranten. Er komt dan extra druk op de aanhechting tussen de nekspieren en het bot, denkt hij, wat het lichaam compenseert door nieuwe, sterke laagjes bot aan te maken.

Klopt het?

Het onderzoek van Shahar zelf is snel gevonden, maar blijkt al ruim een jaar oud te zijn. Dat het pas nu volop aandacht krijgt, komt waarschijnlijk doordat de BBC vorige week een artikel wijdde aan hoe het moderne leven ons lichaam lijkt te veranderen en daarin Shahar noemde.

De studie is opmerkelijk: Shahar doorzocht meer dan duizend röntgenfoto’s van schedels uit de kliniek waar hij werkt en ontdekte dat onder jongeren tussen 18 en 30 jaar oud de zogeheten externe achterhoofdsknobbel opvallend vaak groter uitvalt dan één centimeter. De analyse voor die resultaten ziet er op zichzelf goed uit, zegt statistiekhoogleraar Casper Albers van de Rijksuniversiteit Groningen.

Toch bewijst die vondst niet Shahars theorie dat het aan smartphones ligt, vindt Albers, omdat de onderzoekers daarover niks hebben gemeten. Theo Smit, botgroei-expert en hoogleraar aan het Amsterdam UMC beaamt dat. ‘Het is een leuke vinding, dat zeker. En het proces klopt: extra bot-aanmaak bij hogere belasting. Maar je moet meten hoe die mensen hun dag doorbrengen voordat je conclusies kunt trekken, en dat ontbreekt.’

Ook biomechanica-hoogleraar Jaap van Dieën van de Vrije Universiteit stelt dat de onderzoekers ‘veel te grote sprongen nemen’. ‘Ze zeggen dat het toegenomen smartphonegebruik prima de toegenomen nekbelasting kan verklaren, maar voor hetzelfde geld veroorzaken andere activiteiten evenveel of meer belasting. Jongeren zijn ook meer gaan fitnessen bijvoorbeeld.’

Daarbij komt dat de röntgenfoto’s afkomstig zijn van mensen die met reden naar het ziekenhuis moesten. Ze zijn daarom geen perfecte afspiegeling van schedelvormen onder de jeugd, vindt Van Dieën: wie weet is de knobbel onder de gemiddelde jongere buiten het ziekenhuis niet eens bijzonder groot.

Eindoordeel

Het is niet zeker dat jongeren vaker een grote achterhoofdsknobbel hebben, laat staan dat dat door smartphones komt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden