Jonge ster lijkt planeet te hebben verwoest

Astronomen hebben nog nooit eerder waargenomen structuren ontdekt in de protoplanetaire schijf rond de nabije ster AU Microscopii. De snel bewegende, golfachtige structuren in de schijf lijken in niets op wat ooit is gezien of voorspeld. Dat is donderdag gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nature.

Hubble- en VLT-opnamen van de stofschijf rond de ster AU Microscopii. De schaalverdeling bovenaan toont de diameter van de baan van de planeet Neptunus om onze eigen zon. Beeld ESO, NASA & ESA

AU Microscopii, of AU Mic, is een jonge ster op 32 lichtjaar van de aarde. Dat deze ster is omgeven door een schijf van materie is al een tijdje bekend. Aangenomen wordt dat deze is ontstaan doordat planetoïden - planetaire 'bouwstenen' - zo hard met elkaar zijn gebotst dat ze tot stof zijn vermalen.

Golfachtige structuren

Bij onderzoek van opnamen gemaakt met de Europese Very Large Telescope en de Hubble-ruimtetelescoop is nu iets bijzonder vreemds ontdekt. De beelden tonen een aantal golfachtige structuren op verschillende afstanden van de ster, die doen denken aan rimpelingen in water.

De rimpelingen blijken zich in de loop van de tijd te verplaatsen. En snel ook: ze verwijderen zich met snelheden van meer dan 40.000 kilometer per uur van de ster. Minstens drie structuren bewegen zo snel dat ze aan de aantrekkende zwaartekracht van de ster kunnen ontsnappen.

De ruimtetelescoop Hubble. Beeld epa

Planeet verwoest?

De astronomen kunnen niet met zekerheid zeggen waardoor de mysterieuze rimpelingen zijn ontstaan. De oorzaak wordt voorlopig gezocht bij de activiteit van de jonge ster. AU Mic produceert vaak zogeheten zonnevlammen - enorme uitbarstingen aan zijn oppervlak. Mogelijk heeft een van deze uitbarstingen ervoor gezorgd dat een planeet-in-wording in de stofschijf (deels) is verwoest. Het daarbij vrijgekomen materiaal zou zich nu een weg door de stofschijf banen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden