Je kan moeiteloos zonder de term 'een soort van'

Jean-Pierre Geelen fileert vermakelijke vaktaal, ergerlijke vaagtaal en andere taalmerkwaardigheden. Deze week: soort van.

Baantjer Beeld anp

Vermakelijk lesmateriaal, afgelopen zaterdag in de Volkskrant, over de misvattingen in de media over cijfers en statistieken. Wijze tip ook van wiskundeleraar Hester Vogels: probeer rustig te blijven zodra cijfers in beeld komen. Dat viel nog niet mee, na haar tweede opmerking: 'Een deel van de bevolking raakt meteen een soort van in paniek als er cijfers bij komen kijken.'

'Een soort van in paniek.' Een opvallend weinig exacte formulering voor een wiskundige. Wij armzalige alfa's hebben dan al gauw zoiets van: ja, ik weet niet, het is wat moeilijk uit te leggen, geloof ik, maar het is best wel een beetje een soort van vaag, op een of andere manier. Ofzo.

Ze zei niet: 'In een soort van paniek', ook niet 'in een soort paniek' (alsof er verschillende soorten paniek zouden bestaan), maar in de constructie 'een soort van in paniek'. Waarom niet simpel 'in paniek'? Of 'bijna in paniek'?

Het gaat natuurlijk niet om de wiskundige. Ze is bepaald de enige niet. Je hoort 'een soort van' vaak en al heel lang. Gaat het, schat? 'Nou, ik geloof dat ik een soort van de weg een beetje kwijt ben.'

Het bekende anglicisme 'a sort of'. Zo gaat dat met taal - helemaal niet zo erg. Maar laten we er een beetje Nederlands van maken, om geen onzin uit te stoten.

In 'een soort van' kan meestal het woordje 'van' weg, nog vaker kun je moeiteloos zonder de term. Anders zadel je de lezer of toehoorder alleen maar met vragen op. Neem de Volkskrant: die besprak vorige week de sf-film Under the Skin, die op tv kwam, met Scarlett Johansson. 'Vanuit haar chauffeursstoel spreekt ze willekeurige mannen aan die ze vervolgens in verrukkelijk surrealistische scènes verleidt en, een soort van, verorbert.'

Vermoedelijk waren haar slachtoffers daarna een soort van een beetje dood.

De Telegraaf signaleerde eens een trendje op beurzen, blogs en woonbladen: insecten in design. Schrijft de recensent: 'Daar ben ik toch een soort van allergisch voor.' Roddelblad Privé citeert Katja Schuurman over haar vroegere vriendin Bridget Maasland: 'We hebben wel een keer een soort van gezoend.' Dagblad De Stentor schreef over de voetbalwedstrijd Turkuaz - Brasil. De eerste verloor. Logisch: 'De scherpte ontbreekt, we zitten in een soort van dipje', oordeelde coach Serkan Kav.'

Duidelijk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden