Japanse satelliet met Nederlandse instrumenten definitief verloren

De gloednieuwe Japanse kunstmaan Hitomi kan bij het oud vuil. Alles lijkt erop te wijzen dat de zonnepanelen van de satelliet zijn afgebroken.

De Hitomi-satelliet.Beeld JAXA

Aanvankelijk werd gedacht aan een explosie aan boord of aan een botsing met een stuk ruimtepuin, maar volgens wetenschappelijk directeur Saku Tsumeta van de Japanse ruimtevaartorganisatie JAXA was er sprake van een menselijke fout. JAXA heeft een onderzoekscommissie ingesteld.

Hitomi (Japans voor 'pupil') werd op 17 februari met succes gelanceerd. Nog geen zes weken later, op 26 maart, viel de 350 miljoen euro kostende satelliet stil. Vluchtleiders hebben nog een maand lang geprobeerd om het radiocontact te herstellen. Gisteren zijn die pogingen officieel gestaakt.

Zwarte gaten en kosmische explosies bestuderen

Met een speciale, 14 meter lange telescoop zou Hitomi energierijke röntgenstraling uit het heelal gaan bestuderen. Vanaf de grond is dat niet mogelijk: röntgenstraling wordt door de aardse dampkring tegengehouden. Met een röntgentelescoop zijn de meest extreme objecten en verschijnselen in het heelal te bestuderen, zoals zwarte gaten en kosmische explosies.

Aan boord bevond zich onder andere een filterwiel voor een van de camera's, gebouwd door het SRON Netherlands Institute for Space Research in Utrecht. SRON investeerde daar ongeveer 2,5 miljoen euro in.

Enkele metingen

Eén troost, volgens astronoom Jan-Willem den Herder van SRON: de opgedane kennis kan in de toekomst worden ingezet voor nieuwe röntgenkunstmanen, zoals de Europese Athena, die gepland staat voor 2028. 'Het verlies voor onze collega's in Japan en in de Verenigde Staten is veel groter,' zegt Den Herder.

Onverklaarbare ongelukken zoals met Hitomi zijn vrij uitzonderlijk. 'Gelukkig hebben we in de eerste weken na de lancering al wel enkele metingen kunnen doen,' zegt Den Herder. 'We zijn druk bezig met de analyse ervan.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden