Islam dankt ontstaan aan mini-ijstijd

Het wetenschapsnieuws van deze week.

de redactie
null Beeld anp
Beeld anp

Koelte hielp islam

Een koudedip in het klimaat heeft er vroeg in de Middeleeuwen mede voor gezorgd dat de islam kon ontstaan. Die opmerkelijke suggestie doet een intern disciplinair wetenschapsteam deze week na onderzoek van een 'mini-ijstijd' die vanaf het jaar 536 tot ongeveer 660 zorgde voor slechtere oogsten in Europa, maar ook voor meer regen en daardoor soepeler kamelentransport in Arabië. De dip ontstond vermoedelijk door vulkaanuitbarstingen in combinatie met een inactieve zon en kan ook net het duwtje hebben gegeven waardoor het Oost-Romeinse Rijk ten onder ging. Waarmee niet is gezegd dat het klimaat de enige of zelfs maar de belangrijkste motor achter alle ophef was, benadrukken de onderzoekers zelf.

Storm treft alle bomen van het bos

Reusachtige eiken breken in hevige storm net zo gemakkelijk af als ijle dennen en Franse fysici van de Ecole Polytechnique hebben nu ontdekt waarom. Er lijkt een universele windsnelheid van ongeveer 40 kilometer per uur te bestaan, waarbij stammen het begeven, blijkt uit buigproeven met houten balken in hun lab. Dat daarbij de lengte van een stam, de houtsoort en de stamdikte er niet toe doen, komt doordat de kritieke windsnelheid wel door dikte en lengte wordt bepaald, maar dat echte bomen ook een min of meer vaste relatie tussen stamdikte en hoogte hebben. De beide relaties blijken elkaar precies te compenseren, schrijven de onderzoekers in het blad Physical Review E. Het Franse onderzoek werd opgezet na de orkaan Klaus in 2009, die in Midden-Frankrijk talloze percelen bos platwalste.

Iets langere reistijd

Vluchten van Noordwest-Europa naar de Verenigde Staten zullen iets langer gaan duren als gevolg van klimaatverandering. Britse onderzoekers denken dat vliegtuigen naar Amerika langzamer gaan vliegen door een krachtiger straalstroom - de sterke wind op 10 kilometer hoogte. Het voordeel op de vluchten in oostelijke richting is volgens hen minder dan het nadeel op de reis naar het westen. Per reis is het een kwestie van minuten, maar de wetenschappers denken dat in een jaar alle trans-Atlantische retourvluchten samen 2.000 uur langer zullen duren. Daardoor zal het brandstofgebruik toenemen. De onderzoekers van de universiteit van Reading publiceerden hun bevindingen in Environmental Research Letters.

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden