Is het gezonder om de verwarming wat lager te zetten?

Antwoord op lezersvragen over gezondheid, voeding, leefstijl en psyche. Deze week: is het gezonder om de verwarming wat lager te zetten?

Beeld Daantje Bons

Er zijn wetenschappers die het raadzaam vinden om altijd een beetje kou te lijden. Je activeert daarmee bruin vet. Goed voor de stofwisseling: de thermostaat lager zetten, betekent dat het lichaam zelf harder moet stoken. Is het dus verstandig om de verwarming een paar graden lager te zetten?

Eerst nog even over dat bruine vet: dat is een apart goedje. Voedingswetenschapper Martijn Katan beschreef het al eens beeldend in een van zijn columns: 'Het is zo bruin als gestolde jus.' Die gestolde jus zit met name in de hals, bij het sleutelbeen en rondom de wervelkolom. Bruine vetcellen zijn een soort ingebouwde kacheltjes: ze zorgen ervoor dat je lichaam van binnen lekker warm blijft, al heb je het aan de buitenkant koud. Vooral kleine zoogdieren als egeltjes - die tijdens de winterslaap flink afkoelen - en pasgeboren baby's hebben veel bruin vet. Cadeautje van de natuur: zo raken ze minder snel gevaarlijk onderkoeld en dat vergroot de overlevingskansen.

Omdat het op temperatuur houden van het lichaam een hoop energie kost, helpt het ook nog eens om slank te blijven. Maar je moet bruin vet wel een beetje onderhouden, net als spieren. Als je bruin vetweefsel niet prikkelt, neemt het in volume af. Klappertanden van de kou om je vet weg te smelten is niet nodig: onderzoekers van Maastricht UMC+ toonden aan dat het al werkt bij 17 of 18 graden. Voor veel mensen, zo schreven ze, is het dus al voldoende om de verwarming twee of drie graden lager te zetten. Ook Katan vond het geen slecht idee: helpt het niet voor je gewicht, dan doe je in elk geval iets voor het klimaat.

Een win-winsituatie? Nou nee, zegt Frits Franssen, longarts in Maastricht UMC+ en in CIRO, een centrum dat zich toelegt op gespecialiseerde behandelingen voor patiënten met chronische longziekten. De verwarming lager zetten zorgt voor meer vocht in huis, met als gevolg: een wildgroei aan schimmels en bacteriën. Ons binnenklimaat herbergt een grote dierentuin van levende en dode micro-organismen, die op hun beurt weer toxines (gifstoffen), allergenen en irriterende stoffen uitscheiden. Met het blote oog zie je er niks van, maar we merken het wel: 'Ik ben zelf van de effecten geschrokken', bekent Franssen. 'Te veel vocht in huis vergroot flink de kans op astma, luchtweginfecties, allerlei keel- neus- en oorklachten en zelfs een chronische ontstekingsziekte van de longen.'

De wereldgezondheidsorganisatie WHO wijdde aan het onderwerp een lijvig rapport met tal van literatuurverwijzingen. Dring vocht terug in huis en ventileer om ernstige gezondheidsproblemen te voorkomen, zo luidt het advies. 'Gemiddeld is de luchtvochtigheid in 20 procent van de huizen in Europa te hoog', zegt longarts Franssen. 'Wie chronisch verkouden is of voortdurend luchtwegklachten heeft, doet er goed aan om te kijken of het binnenklimaat te vochtig is.'

Zorg voor een luchtvochtigheid tussen de 40 en 60 procent. Een hygrometer helpt daarbij. Juist in het vroege najaar is het verstandig af en toe de verwarming aan te zetten en vervolgens te luchten. Een ventilatieroostertje openen is niet voldoende. Luchten betekent: een paar minuten tot een kwartiertje de ramen en deuren wijd tegen elkaar open zetten. Ja, met de verwarming aan. Dat kost wat energie, maar warme lucht kan meer waterdampmoleculen bevatten dan koude lucht. Het vocht is dan sneller het huis uit.

Bruin vet kweken kan ook buiten, maar dan moet u geen winterjas dragen. Voor de lijn kunt u ook minder eten: dat voelt toch nét wat minder spartaans.

Heeft u ook een vraag voor deze rubriek? Mail naar beterleven@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden