Is er een relatie tussen topsport en hartproblemen?

Drie vragen over topsport en hartkwalen

Zaterdag zakte Ajax-speler Abdelhak Nouri plots in elkaar door een hartprobleem. In 2010 moest Evander Sno worden gereanimeerd tijdens een wedstrijd met Jong Ajax. Is er een relatie tussen topsport en hartproblemen?

Ajacieden Abdelhak Nouri (L) en Donny van de Beek (R). Doorliepen samen de jeugdopleiding tot het eerste elftal. Beeld anp

Komen dit soort hartstilstanden vaker voor bij topsporters?

Het lijkt erop, al ontbreken keiharde cijfers, aldus Nicole Panhuyzen-Goedkoop, sportcardioloog van het Academisch Medisch Centrum en Sport Medisch Centrum Papendal. Wel zijn er gegevens van sporters in het algemeen die 'plotseling sterven': het gaat wereldwijd om 2,3 op de 100.000 sporters die jonger zijn dan 35 jaar. Volgens een Italiaans onderzoek is dit 1 op 100.000 bij jongeren die niet sporten, zegt Panhuyzen.

Erik Meijboom, hoogleraar cardiologie aan het Universitaire Ziekenhuis van Lausanne, is resoluter: volgens hem is er absoluut een verband. Hij noemt zijn studie uit 2006 naar 1.101 competitieve atleten die van 1966 tot 2004 overleden voor hun 35ste. Volgens hem is dat drie tot vijf keer hoger dan het verwachte aantal onder de normale bevolking. In de helft van de gevallen ging het om een hartprobleem. Dergelijke cijfers zijn sterftecijfers, maar ze zeggen iets over het voorkomen van hartkwalen in het algemeen, aldus Meijboom.

Zijn er verschillen tussen geslachten en leeftijden?

Ongeveer 90 procent van de jonge topsporters die overlijdt, is man. Dat blijkt uit dezelfde studie, waarvan Meijboom hoofdonderzoeker was. Kanttekening: onder de proefpersonen waren meer mannelijke topsporters dan vrouwelijke. Opvallend is daarnaast dat 40 procent van de gestorvenen jonger is dan 18 jaar. Volgens Nicole Panhuyzen, die dergelijke cijfers herkent uit Amerikaanse registraties, is de oorzaak hiervan in veel gevallen een erfelijke aandoening: een abnormaal verdikte hartspier. En die komt met name tot uiting bij jongens in de groei. Intensief sporten vergt veel van een hart en kan daardoor net het zetje geven waardoor de afwijking fataal wordt.

Worden jonge sporters dan preventief onderzocht op hartafwijkingen?

Ja, legt Panhuyzen uit. Zo'n keuring begint bij de sportarts. Die neemt een uitgebreide vragenlijst af, onder andere om te ontdekken of hartafwijkingen in de familie voorkomen, en maakt een hartfilmpje. Als dat verdachte resultaten oplevert, wordt de sporter doorgestuurd naar een cardioloog. Die controleert het hart onder meer met een echo, een MRI-scan en metingen bij inspanning. Lijkt er niets mis te zijn, dan wordt de sporter in de toekomst nog steeds gevolgd. Is er wel iets mis, dan kan het einde carrière zijn of kan een sporter na behandeling en een herkeuring weer terugkeren. Voorzichtigheid is uiteraard geboden, zegt Panhuyzen, anders ruïneer je voor niets een carrière.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.