Internet is een dorpspomp waargebruikers met elkaar verkeren

Internet is een dorpspomp en dat zal zo blijven. Het net gaat niet over wat amusementsbedrijven en detaillisten allemaal aan de wereld willen slijten, maar wat gebruikers met elkaar doen, meent Henk Blanken bij de introductie van Forum Online....

NERGENS wordt zoveel gekletst en gekakeld als op internet. Tienduizenden prikborden telt het net, met discussies over elk denkbaar onderwerp, van politiek tot potgrond en van COBOL tot cappuccino. Daarnaast wordt er oeverloos gebabbeld in chatboxen, en vinden liefhebbers van vliegvissen of vrouwentennis elkaar op een ICQ-buddylist. Het gaat letterlijk over alles en niets. En bovenop al dat gecommuniceer sturen internetgebruikers elkaar ook nog eens aan de lopende band elektronische post - want niets op het net is zo populair als e-mail.

Internet is een dorpspomp. Dat is al jaren zo en zal altijd zo blijven, hoe graag journalisten en uitgevers het ook anders zouden zien. Niet toevallig is America Online met e-mail en praatgroepen de grootste internetaanbieder ter wereld geworden. De eigen redactionele inhoud van AOL - dat wat tegenwoordig content heet - speelde geen rol van betekenis. Voor kranten en tijdschriften schrijnt dat besef te meer sinds AOL met Time Warner de grootste uitgever ter wereld overnam. Op het net wint gekakel het kennelijk van professionele informatie.

Uitgevers kunnen daar moeilijk aan wennen. Dat komt doordat ze grosso modo niets van het net begrijpen - of willen begrijpen. Vanaf het moment dat het world wide web een massamedium bleek te zijn, nu een jaar of vijf geleden, proberen uitgevers er hun massamedium van te maken. Onder het motto content is king zijn ze steeds meer informatie op het net gaan zetten, om al snel te ontdekken dat de gebruikers van het net voor diezelfde informatie helaas geen stuiver wilden betalen.

Misschien, dachten de uitgevers, moeten we het met andere soorten content proberen. Als tekst niet verkoopt, moeten we er allicht plaatjes bij doen. En foto's. Diashows. Geluid. Animatiefilmpjes. Zo worstelden ze zich binnen een paar jaar door een half millennium mediageschiedenis. Naar het schijnt zijn ze inmiddels aanbeland bij het hoorspel. Als het zo doorgaat hebben we de stomme film nog tegoed, en culmineert de inventiviteit van uitgevers in een tv-programma dat 'soap' wordt gedoopt.

Doordat geld verdienen zo lastig is, zijn sommige uitgevers gaan inzien dat content misschien geen koning is. Toch blijven ze dromen van het web als hemels marketinginstrument. Via het net kun je consumenten immers op de voet volgen. Je kunt ze de informatie geven die alleen zij willen hebben. Dat is goedkoper dan een folderbombardement of tv-spot. Maar om het Mekka van de een-op-een-marketing te betreden, moet je die internetgebruiker wel eerst aan je binden. En dus luidt het parool nu: the user is king.

Maar ook met dat inzicht zijn uitgevers blijven uitvinden wat er al was. Een krant op het net, een blad op het net, tv op het net. De werkelijk revolutionaire vindingen, de killer applications die uitsluitend dankzij het web mogelijk zijn geworden, kwamen van buitenstaanders. Niet uit een bestuurskamer maar uit een garage. Goed voorbeeld is het Amerikaanse veilinghuis eBay. Zonder het net zou dat nooit zo massaal en laagdrempelig en efficiënt kunnen bestaan. Met content in de klassieke - journalistieke - zin heeft eBay niks te maken.

Het lijkt zo logisch. Wie goed oplet, ziet de formule. Als content = king en the user = king, dan volgt daaruit: the user = the content.

Veilinghuis eBay is zowat gestruikeld over wat de heilige graal van het web blijkt te zijn: het net gaat niet over uitgevers, detaillisten en amusementsbedrijven, en wat die aan de wereld willen slijten, maar over gebruikers en wat die met elkaar doen.

Omdat dat zo is, begint de Volkskrant op zijn website vandaag de discussierubriek Forum Online. En omdat er al talloze discussierubrieken zijn, van de Usenet-nieuwsgroepen tot aan de praat-mee-pagina's van kranten en tijdschriften, probeert de Volkskrant het te doen op een wijze die wat meer bij de Volkskrant past. De redactie bepaalt waarover het debat zal gaan, draagt achtergrondinformatie aan, redigeert bijdragen, en nodigt auteurs uit hun visie te geven.

Dat lijkt bemoeizuchtig. Het past misschien niet bij wat op internet, waar de gebruiker de baas en de klant koning is, de norm heet te zijn. Toch is het tegendeel het geval. De Volkskrant wil juist niet opnieuw uitvinden wat er al is. De nieuwsgroepen waarin iedereen het altijd over alles kan hebben, kunnen het best af zonder bemoeienis van een krant. Die moet meer bieden dan een leeg vel papier, een digitaal platform of een eindeloze, en betekenisloze hotlist van te bepraten topics.

Waarschijnlijk evolueert internet naar een nieuw soort interactieve televisie. Of - als het meezit - naar een medium waarvoor de naam nog moet worden bedacht. In elk geval ziet het ernaar uit dat er steeds minder zal worden gelezen op het net, in de oude, passieve betekenis van het woord tenminste: je e-mail lezen is iets heel anders. In elk geval is het bijna tegen die verdrukking in dat Forum Online het debat wil voeren met wie meer wil dan meepraten.

Het woord is aan de lezer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden