Inspirerende oorwurmen en leergierige vleermuizen: het wetenschapsnieuws

Beeld RV

Hittegolfalarm

Studie ontrafelt Russische hittegolf van 2010 en slaat alarm. 

De geleidelijke uitdroging van bodems in een opwarmende wereld zal in voorkomende gevallen hittegolven nog veel extremer maken. Dat schrijven Nederlandse klimaatwetenschappers in Nature Climate Change, na computersimulaties van de hittegolf die in de zomer van 2010 delen van Rusland teisterde met temperaturen tot boven de 40 graden. Die ontstond door een uitzonderlijk hardnekkige zuidelijke luchtaanvoer. De vraag was destijds hoe zo’n hittegolf er in de warmere wereld van rond 2100 zou uitzien. Heftiger dan de paar graden meer die het tegen die tijd is, blijkt uit simulaties. Dat komt doordat er in de warmere wereld de bodem minder nat is. Verdamping dempt normaal de hitte.

Inspirerende oorwurmen

Insectenvleugels leiden tot een nieuw idee voor zachte origami-grijpers.

Stadsmensen kennen ze vooral van onder opgetilde stenen: oorwurmen. Dat de kleine kruipers ook vleugels hebben zal de meesten ontgaan, maar in Science van deze week blijkt dat juist die vleugels interessant zijn. In de regel zitten ze opgevouwen onder een van de voorpoten, maar als ze uitvouwen klikken ze tot een betrekkelijk stevig scherm. Zwitserse en Amerikaanse fysici modelleerden de vleugels en ontdekten dat die min of meer de regels van de Japanse origami-vouwkunst volgen. Maar met een belangrijk verschil. Anders dan bij origami zijn de vouwen in de oorwurmvleugeltjes flexibel. Daardoor kunnen scharnierende delen net wat verder doorklikken naar een echt stevige verbinding. De onderzoekers gebruiken het principe om van karton met rubberen vouwen een origami grijper te maken die zonder aandrijving een object kan oppakken. Ze voorzien toepassingen in zachte robots.

Leergierig

Vleermuizen steken ook iets op van andere soorten.

Vleermuizen leren van soortgenoten een prooi te herkennen. Zo helpen ze elkaar aan voedsel te komen. Zonder hulp van soortgenoten doen ze er langer over om nieuwe prooien te ontdekken. Uit onderzoek blijkt dat ze nog slimmer zijn dan gedacht. Wetenschappers in Panama ontdekten dat ze niet alleen in staat zijn te leren van soortgenoten, maar ook van vleermuizen die tot een andere soort behoren. En dat net zo snel. Dat vermogen om ‘sociaal te leren’ komt de dieren goed van pas als ze zich moeten aanpassen aan nieuwe leefomstandigheden. Het verklaart waarom deze zoogdieren zo succesvol en wijdverspreid zijn, stellen de onderzoekers in Science Advances.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.