Innige zoen van ster VFTS 352 is hoe dan ook een doodskus

Op 160.000 lichtjaar afstand van de aarde zijn twee zware, heldere sterren heftig met elkaar aan het zoenen. Sterker, ze zijn al flink op weg om met elkaar te versmelten. Hoe het af zal lopen met het kussende koppel is nog niet helemaal duidelijk, goed zal het voor de twee niet aflopen.

null Beeld null

Nooit eerder zijn zulke zware, hete sterren in zo'n innige omhelzing gezien. Astronomen willen de levensloop van reuzensterren beter begrijpen, omdat ze van groot belang zijn voor de evolutie van het Melkwegstelsel - zo wordt het grootste deel van alle zuurstofatomen in het heelal in dit soort sterren geproduceerd.

VFTS 352, zoals de 'contactdubbelster' officieel heet, is in elk opzicht extreem. Beide sterren zijn nog maar een paar miljoen jaar oud en bijna dertig keer zo zwaar als de zon; ze zwieren in ruim één dag om elkaar heen. Tussen de twee sterren zit een dikke 'brug' van heet gas. 'Het ziet eruit als een ongepelde kosmische pinda,' zegt sterrenkundige Selma de Mink van de Universiteit van Amsterdam.

De twee sterren zijn heter dan je zou verwachten: ruim 40.000 graden (ter vergelijking: de oppervlaktetemperatuur van de zon is ruim 5000 graden). Bovendien zijn ze compacter dan soortgelijke sterren die single door het leven gaan. Allemaal het gevolg van die kosmische kus, denkt De Mink.

In 2009 rekende ze het al voor: door onderlinge getijdenkrachten raakt het inwendige van zware contactdubbelsterren heftig in beroering. En als een ster zulke vlinders in zijn buik krijgt, treden er ook in de buitenlagen kernfusiereacties op waarbij waterstof wordt omgezet in helium. Gevolg: een hogere oppervlaktetemperatuur en een nóg compactere ster.

Supernova-explosie

In een artikel in Astrophysical Journal Letters beschrijven De Mink en haar collega's twee mogelijke toekomstscenario's voor de zoenende zonnen. Het is denkbaar dat ze binnen 100.000 jaar volledig met elkaar versmelten; de resulterende superster zal niet lang daarna zijn hoogtepunt bereiken in een energierijke explosie van gammastraling.

Maar als het inwendige van de twee sterren voldoende 'gemixt' is, zullen ze langzaam maar zeker verder inkrimpen en blijft de paring achterwege. In plaats daarvan ondergaan de sterren allebei een supernova-explosie, waarna er twee zwarte gaten overblijven die in een steeds nauwer wordende baan om elkaar heen draaien.

Uiteindelijk zullen die zwarte gaten alsnog met elkaar samensmelten, opnieuw met het nodige explosieve geweld. De sterrenzoen van VFTS 352 is hoe dan ook een doodskus.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden