Inhaalslag vrouwelijke hoofddocenten universiteit ligt moeilijk

In wetenschapsgebieden als landbouw, rechten en gedrag en maatschappij zijn soms anderhalf keer zoveel compentente vrouwelijke universitair hoofddocenten als nodig is om vertrekkende hoogleraren te kunnen opvolgen. Maar Colleges van Bestuur zien geen draagvlak om mannen die met emeritaat gaan per definitie te vervangen door een vrouw.

Foto anp

'De tijd lijkt gewoon niet rijp voor zo'n ingreep, hoe goed een inhaalslag ook zou zijn', concludeert hoogleraar Catholijn Jonker, voorzitter van de TU Delft en tevens voorzitter van het Landelijk Netwerk Vrouwelijke Hoogleraren (LNVH), op basis van gesprekken met de universiteitsbestuurders.

Bij rechten en gedragswetenschappen is ruim eenvijfde van de hoogleraren vrouw, bij landbouw net 9 procent. In vakgebieden als natuur, techniek en economie is het aandeel vrouwen niet veel groter.

Uit cijfers in de Monitor Vrouwelijke Hoogleraren blijkt dat studenten en afstudeerders ongeveer fiftyfifty man-vrouwverdeeld zijn, maar dat verder op de academische ladder de verschillen snel groeien. Iets meer dan 17 procent van de hoogleraren is vrouw, een percentage waarmee Nederland bij de vier laagste in Europa staat.

Volgens nieuwe cijfers van universiteitenclub VSNU is er de laatste twee jaar wel een lichte stijging van het aandeel vrouwelijk wetenschappelijk personeel te zien.

Uitzondering zijn de promovendi, waar het aantal vrouwen licht afneemt. Mogelijk speelt een rol dat bij tijdelijke aanstellingen als student-provendus zaken als zwangerschapsverlof niet meer zijn geregeld.

Intussen lijken de programma's aan universiteiten waarmee nadrukkelijk vrouwelijk talent wordt binnengehaald, wel een succes. Aan Jonkers eigen TU Delft zijn onder het Delft Technology Fellowship twintig vrouwen aangenomen. 'In de regel zijn het zulke talenten dat je je kunt afvragen in hoeverre die niet anders ook aangenomen zouden zijn. Een voorrangsbeleid kan ook ongemakkelijk voelen voor vrouwen. Maar je moet vaststellen dat het niet vanzelf gaat.'

Eerder was er in Groningen het Franklin-programma met speciale beurzen voor vrouwelijk talent, dat zelfs voor de rechter werd gedaagd wegens discriminatie, maar uiteindelijk won. Wetenschapsfinancier NWO kent sinds 2010 het Aspasia-programma, dat ruim 100 wetenschapsters een vaste aanstelling opleverde, onder wie zeker 18 nieuwe hoogleraren.

Volgens Jonker is de seksediscriminatie een cultuurverschijnsel, dat alleen met bewust ingrijpen kan worden weggenomen. 'We zijn er allemaal door onze opvoeding van doordrenkt. Mannen, vrouwen, ik ook. Daardoor vergooien we te veel talent, en vergeet de wetenschap soms ook wezenlijke vragen.'

KennisCafé: Méér, méér, méér (vrouwen in de wetenschap). Maandag 21 september 20.00 uur in De Balie in Amsterdam. Info op debalie.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.