Taalgebruik!

Inclusiviteit is het nieuwe emancipatie: iedereen telt

Jean-Pierre Geelen fileert vermakelijke vaktaal, ergerlijke vaagtaal en andere taalmerkwaardigheden. Deze week: inclusiviteit.

Jannet Vaessen pleit voor een samenleving 'waarin elke bevolkingsgroep telt'. Beeld anp

De tekstverwerker Word herkent het woord 'inclusiviteit' niet, begon een artikel in vrouwenblad Opzij, en als het aan de directeur van vrouwenorganisatie Women Inc. Jannet Vaessen ligt, wordt dat anders. Ze pleit voor een samenleving 'waarin elke bevolkingsgroep telt'.

'Inclusiviteit' dus, zo heet dat sinds een tijdje. Het is niet alleen het toverwoord van de 'vrouwenbeweging nieuwe stijl', maar ook van andere beleidsmakers en -wensers die strijden tegen ongelijkheid, met frasen als: 'Ze pleit ervoor de focus van de emancipatie te verleggen: van de bevrijding van minderheden naar de onttroning van een dominante minderheid en het doorbreken van hun normdenken.'

'Inclusiviteit', vaak vergezeld van het bijbehorende 'inclusie', is het nieuwe 'emancipatie'. Niet voor niets vroeg Opzij aan Vaessen of ze 'minister van Inclusiviteit zou willen worden' (antwoord: nee).

Het gebruik neemt hand over hand toe. Er er klinken momenteel noodkreten vanuit de kunstenwereld: zelfs musea en theaters willen 'inclusief' zijn, met alle uitwassen van dien. Dagblad Het Parool beschreef vorig jaar de Rainbow Dress, een jurk van ontwerpers Mattijs van Bergen en Oeri van Woezik, ontwikkeld voor homobelangenorganisatie COC om vrijheid van expressie te onderstrepen: 'De jurk roept op tot openheid en inclusiviteit.'

Het Nederlands Dagblad recenseerde begin vorig jaar een nieuwe barbiepop, met realistischere verhoudingen en verschillende kleurtjes: 'Toch is er nog een hoop terrein te winnen voor volledige inclusiviteit van de Barbie. Waar is bijvoorbeeld de hoofddoek?'

Het krantenarchief toont precies waar het allemaal begon en waar het explodeerde. De lont werd aangestoken op 23 okt 1992 in Trouw, waar medewerker Guus van Hemert een christelijke tv-serie van de KRO/RKK besprak: 'Wat me van deze aflevering bijblijft is een zekere densiteit, dichtheid. Ook inclusiviteit, niet naar een kant hollen.'

Het was de enige maal dat het woord dat jaar opdook. Zo is dat jaren doorgegaan: een enkele melding per jaar, in 1996 zelfs niet één keer. Pas vanaf 2014 begint het woord langzaam op te leven, met meerdere vermeldingen per jaar. Dan gaat het hard: vorig jaar sloeg de wijzer ineens door naar 43 vermeldingen. Dan is er echt iets aan de hand.

Dit jaar gaat het knallen met die inclusiviteit. Spoedig zal Word het woord herkennen en is er niets exclusiefs meer aan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.