De feiten voor bij de borrelMondkapjes

In Spanje draag je een mondkapje zelfs op het strand

Boodschappen doen of naar school: er wordt gevraagd dat te doen met een mondkapje op. Andere landen waren daar veel eerder mee.

Twee vrouwen dragen een mondkapje op het strand in Spanje.Beeld EPA

Na acht maanden van soms hoogoplopende discussies heeft premier Rutte onder druk van een kritische Tweede Kamer dan toch besloten dringend te adviseren om mondkapjes te dragen in publieke binnenruimtes. Zelfs  scholieren moeten in de gangen kapjes gaan dragen. In de wetenschappelijke discussie of mondkapjes een bijdrage leveren aan het verminderen van besmettingen, willen we ons in deze rubriek nu niet mengen. Wij kijken hoe andere landen met het dilemma van wel of geen mondkapjes zijn omgegaan.

Nederland loopt in elk geval niet voorop met de invoering van regels voor het gebruik van mondkapjes. De non-profit organisatie ACAPS houdt zo goed en zo kwaad als het kan wereldwijd de voorschriften bij en uit hun gegevens blijkt dat ruim 140 landen mondkapjes al in meer of mindere mate verplicht hebben gesteld.

De mondkapjes waren als eerste populair in Azië, waar het virus het eerst uitbrak. Maar ook in Europa zagen sommige landen al heel snel heil in de verplichting een mondneusmasker te dragen.

Al op 24 januari vroeg Singapore zijn inwoners als ze verkouden waren een mondkapje te dragen. Een algemene draagplicht achtte het land toen niet nodig, die werd in mei ingevoerd. Met fikse boetes die kunnen oplopen tot omgerekend ruim 600 euro wil de Singaporese overheid zijn burgers bewegen ook buiten een masker te dragen. Noord-Korea schijnt al in februari een mondkapjesplicht te hebben ingevoerd, maar zoals bij veel nieuws uit dat land weten we niet zeker of het klopt. In Europa waren Tsjechië en Slowakije er vroeg bij, zij voerden de verplichte gezichtsbedekking in maart al in, ook voor buiten. In de zomer werd het beleid minder streng en afgelopen maand weer strenger uit angst voor een tweede golf. Zo strikt als in maart zijn de regels nog niet, vrijwel nergens hoef je buiten een mondkapje op.

Mondkapjesfabrikanten beleefden in mei een mooie maand, toen voerden bijna 70 landen wereldwijd een (gedeeltelijke) mondkapjesplicht in. Veel landen laten het niet bij een vrijblijvend of dringend advies, maar eisen van de inwoners dat ze een mondkapje dragen. Dat niet doen kan serieuze consequenties hebben: in 21 landen kan een inwoner in het uiterste geval in de gevangenis belanden, in nog eens 71 landen dreigt een boete.

De verplichting mondkapjes te dragen begint vrijwel overal bij het openbaar vervoer. Daarna volgen meestal beroepen waarbij moeilijk afstand gehouden kan worden, zoals in de zorg en bij de kappers. De volgende stap zijn publieke binnenruimtes, zoals winkels, musea en bibliotheken. De strengste landen verplichten het dragen van een masker ook in de ‘publieke buitenruimte’, dan gaat het om parken en winkelstraten. In sommige delen van Spanje moet je ook op het strand een mondkapje op.

Nederland heeft zo beschouwd in vergelijking met andere landen nog een lange weg te gaan. Sommige landen zijn de regels juist alweer aan het versoepelen. In 22 landen is de mondkapjesplicht (deels) afgebouwd, soms zelfs al meerdere keren, zoals in Bulgarije.

Hoe lang het mondkapje nog onder ons is, durven veel regeringsleiders niet te voorspellen, de maatregelen worden steeds met enkele weken verlengd. In Armenië kijken ze verder vooruit. Begin september is daar vastgelegd dat mondkapjes sowieso tot 11 januari 2021 verplicht blijven.

Terwijl Nederland schoorvoetend mondkapjes invoert, zijn de Belgen juist op de weg terug. Per 1 oktober is het bedekken van je gezicht in België niet meer verplicht in publieke buitenruimtes, binnen is het nog steeds de bedoeling om een kapje te dragen. Daarmee is het mondkapjesbeleid in België overigens nog steeds strenger dan het in Nederland ooit is geweest.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden