WetenschapPanda's

In pandareservaten gaat het goed met de panda, maar verdwijnen andere dieren

Redden we alleen de panda of redden we de biodiversiteit? Tot nu toe ging alle aandacht uit naar de panda, en daar gaat het redelijk goed mee. Maar nu blijkt dat het in de pandareservaten niet goed gaat met andere dieren. De sneeuwluipaard, de wolf, de wilde hond en het luipaard blijken snel te verdwijnen.

Reuzepanda Qin Xin wordt vrijgelaten in de natuur in de provincie Sichuan. Beeld AFP

De bescherming van de reuzenpanda kan een succesverhaal worden genoemd: het gaat redelijk goed met dit iconische dier. Maar in de reservaten die zijn aangewezen voor behoud van de panda zijn andere belangrijke diersoorten grotendeels verdwenen, zo blijkt uit Chinees onderzoek. Daar zijn nog maar weinig luipaarden, sneeuwpanters, wolven en Aziatische wilde honden te vinden.

Natuurbeschermers gaan er gewoonlijk vanuit dat de bescherming van een zogeheten ‘paraplusoort’, zoals de reuzenpanda, ook ten goede komt aan andere diersoorten in hetzelfde leefgebied. Wetenschappers hebben nu aangetoond dat dit in de Chinese pandareservaten niet het geval is. De onderzoeksgroep, die haar bevindingen publiceerde in Nature Ecology & Evolution, pleit voor meer aandacht voor het behoud van de biodiversiteit in bredere zin.

De vorming van de Chinese reservaten had een positief effect op de pandapopulaties: op de rode lijst van bedreigde diersoorten veranderde de status van dit dier in 2016 van ‘bedreigd’ in ‘kwetsbaar’. Dat het in de reservaten slecht gaat met roofdieren als het luipaard en de wolf heeft te maken met de andere levensbehoeften die die soorten hebben, schrijven de onderzoekers. Panda’s hebben geen groot leefgebied nodig en eten alleen bamboe. De roofdieren hebben juist veel ruimte nodig om op herten of konijnen te kunnen jagen. Dat de panda in een reservaat genoeg gebied en eten heeft, zegt dus weinig over of daar ook genoeg ruimte en voedsel beschikbaar is voor de vleeseters. Commerciële houtkap, stroperij en de verspreiding van infecties lijken volgens de onderzoekers ook bij te dragen aan de achteruitgang van de roofdiersoorten.

Verdwenen

De afgelopen decennia zijn luipaarden, wolven en Aziatische wilde honden verdwenen uit ten minste driekwart van de onderzochte Chinese beschermde natuurgebieden. Sneeuwpanters, die vanwege hun status in de boeddhistische cultuur extra bescherming genieten, verdwenen uit eenderde van de reservaten.

Voor hun onderzoek plaatsten de wetenschappers duizenden camera’s in beschermde natuurgebieden. Tien jaar lang maakten die camera's foto’s zodra een sensor een beweging oppikte. Met deze beelden achterhaalden de onderzoekers in welke gebieden de dieren nog voorkwamen en waar ze verdwenen waren.

Het is een grootschalig en goed uitgevoerd onderzoek, reageert hoogleraar ecologie Han Olff van de Rijksuniversiteit Groningen. ‘Ik werk veel in Afrika en daar zien we iets soortgelijks met de olifant. Dit dier krijgt binnen beschermingstrategieën veel meer aandacht dan andere soorten, net als de panda. Maar redden we de olifant of de biodiversiteit? Dit onderzoek toont duidelijk aan dat het niet twee dezelfde dingen zijn.’

De redenen voor de sterke afname van de soorten zijn niet goed onderzocht in dit onderzoek, stelt Olff. Maar dat doet niet af aan de boodschap. ‘Tussen de regels door hebben de Chinese auteurs een goede boodschap: gooi niet al het geld op de reuzenpanda, maar kijk ook naar andere soorten. Hierover moeten we slimme afwegingen gaan maken binnen natuurbehoud.’

Meer over de reuzenpanda:

Twee voetbalvelden vol bamboe voor Wu Wen en Xing Ya

Is het internationale fokprogramma goed voor de panda?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden