In hun hoofd konden dino's zonder vleugels al vliegen

Een aantal niet-vliegende dinosaurussen had al de hersenen om te kunnen vliegen. Dat blijkt uit een onderzoek, waarbij verschillende dinoschedels door een CT-scanner zijn gehaald. De hersengrootte en -vorm van een aantal van de dino's zou ze mentaal al kunnen laten vliegen.

Een spechtenbrein, waarin goed te zien is hoe groot de voorste hersenkwab is. Beeld AMNH/A. Balanoff

Het onderzoek verschijnt deze week in Nature. Het is voor het eerst dat er aanwijzingen gevonden zijn dat dino's vogelhersenen hadden. Tot nu toe werd aangenomen dat de eerste prehistorische vogel, Archaeopteryx, ook de eerste was met een vogelachtig brein.

Vogels zijn bijzonder, omdat ze ten opzichte van andere reptielen een grote herseninhoud hebben. Dat is nodig, omdat er voor zoiets ingewikkelds als vliegen veel rekenkracht nodig is. Vogels hebben ook een beter zicht en coördinatievermogen.

De onderzoekers, een team uit verschillende staten van de VS, hebben niet alleen dino's, maar ook Archaeopteryx en moderne vogels in een scanner gelegd. Daarmee konden ze nauwkeurige afdrukken van de binnenkant van hun hoofd maken om de hersengrootte te bepalen. Daarnaast zagen ze hoe groot bepaalde delen van de hersenen, zoals de voorste hersenen, waren.

Het is niet voor het eerst dat vogel-specifieke eigenschappen in niet-vliegende dino's worden gevonden. Eerder ontdekten paleontologen al dat dino's vaak veren hadden (zelfs T-rex had, in ieder geval als kind, donsveertjes) en een wensbotje, het karakteristieke beentje van vogels.

Dat een vergroot brein nu ook al toebehoorde aan bepaalde dino's, laat zien dat de twee soorten niet ver van elkaar af staan. Het betekent dat de niet-vliegende dinosaurussen neurlogisch gesproken wel al klaar waren om de lucht te trotseren; ze hoefden alleen nog maar een paar vleugels te ontwikkelen.

Vergelijk het spechtenbrein met de scan van de loopdino Zanabazar. Hoewel de voorste kwab zeker niet net zo groot is, is het verschil met andere reptielen volgens de onderzoekers toch opvallend Beeld AMNH/A. Balanoff
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.