Aangeboden door ONVZ

Wat is dit?

'Aangeboden door ...' is content gemaakt in opdracht van en betaald door een adverteerder, geproduceerd door de commerciële afdeling van DPG Media. De journalisten van de Volkskrant zijn hier niet bij betrokken.

‘In dit bedrijf besluiten medewerkers alles zelf’

Werken in een team zonder manager. Wat is daarvoor nodig en worden medewerkers er eigenlijk wel gelukkiger van? Ja, zeggen ze bij Infocaster uit Arnhem. Bij het internetbureau is de rol van de leidinggevende al een poosje helemaal uitgespeeld. Naar volle tevredenheid.

ONVZ
null Beeld ONVZ
Beeld ONVZ

Hij werkte een poosje in de projectgroep die over werkplekken gaat en in die rol was hij nauw betrokken bij de verhuizing van het kantoor. Inmiddels houdt Marvin Ulrich zich bij Infocaster bezig met het aannemen van mensen. Dat wil zeggen: dat doet hij erbij, naast zijn werk als applicatieontwikkelaar.

“We beslissen zelf of we een nieuwe collega nodig hebben”, aldus Ulrich. Die daaraan toevoegt dat ook de gesprekken met kandidaten door medewerkers gedaan worden. “Uiteindelijk stemmen we ook helemaal zelf het salaris af met de kandidaat die ons team komt versterken.”

Steeds minder managers

Infocaster is één van de bedrijven in Nederland waar geen managers meer actief zijn. Grotere organisaties als Rabobank en ING gaan niet zo ver nog niet, maar hebben het principe van zelfsturing wel helemaal omarmd. Er lijkt in ieder geval sprake van een trend. Telde ons land in 2010 nog 560.000 managers, eind 2017 waren dat er nog maar 438.000 (e werkloosheid nam in diezelfde periode overigens af).

En dat is een ontwikkeling waar veel mensen op de werkvloer vaak even aan moeten wennen, merkt ook Arko van Brakel. Hij was jarenlang directeur van leiderschapsinstituut De Baak en is mede-oprichter van het Semco Style Institute, een bureau dat bedrijven traint om te werken zonder managers.

Procedures zijn hard nodig

“We zijn zó opgevoed met het idee dat iemand de leiding moet hebben. Dat begint al bij het lezen van de Donald Duck waarin de baas meestal een grote schurk is. Je zult in een organisatie altijd een zekere mate van hiërarchie houden, maar een flink deel daarvan kun je best schrappen”, aldus Van Brakel.

“Het is overigens niet zo dat iedereen dan maar wat doet. Zelfsturing werkt alleen als je met z’n allen procedures afspreekt. Met als grootste verschil dat medewerkers die zelf bedacht hebben. Dat voelt toch heel anders dan wanneer iemand dat voor een ander bedenkt.”

De kartrekker faciliteert

Geen bazen, managers of directeuren die bepalen hoe mensen hun werk moeten doen. In plaats daarvan is het de collectieve intelligentie van een bedrijf die de beslissingen neemt. Bij Infocaster hebben ze daarvoor projectgroepen opgericht.

“Binnen zo’n groep hebben we wel managementrollen gedefinieerd, maar die zijn enkel faciliterend. We noemen zo iemand de kartrekker”, aldus Ulrich. “Die zorgt ervoor dat er meetings plaatsvinden en er een agenda is. Bij onenigheid over een werkwijze of opdracht regelt de kartrekker een gesprek, zodat we het probleem samen kunnen oplossen.”

Van Brakel hamert daarbij op het belang van open communicatie. Mensen kunnen in zijn visie immers geen besluiten nemen als niet alle informatie voor iedereen beschikbaar is. Bij Infocaster bestaan er dan ook nauwelijks geheimen. “Iedereen kan zien wat er binnenkomt en hoeveel er uitgaat. De hele boekhouding is voor elke collega openbaar. Zo kunnen we bijvoorbeeld samen een goede inschatting maken of we kunnen voldoen aan de salariseisen van iemand”, aldus Ulrich.

Infocaster Beeld ONVZ
InfocasterBeeld ONVZ

Gelukkiger bij zelfsturing

Maar zorgt het werken zonder managers ook voor meer werkgeluk? Ja, zei ruim 30 procent van de Nederlandse werknemers die IT-dienstverlener Incentro daar naar vroeg. “Mensen die veel dingen zelf mogen regelen, hebben het vaak beter naar hun zin. Ze kunnen meer zichzelf zijn en hoeven zich niet anders te gedragen wanneer ze door het toegangspoortje van het kantoor wandelen”, aldus Van Brakel.

Ook Ulrich voelt zich bij zijn werkgever als een vis in het water. “Als werknemers kunnen we ons werk grotendeels zelf inrichten en die vrijheid is erg fijn. Je ziet nu dat mensen zelf verantwoordelijkheid pakken, dat dingen daardoor sneller gedaan worden. Bovendien leer je er veel van. Ik had me tot voorkort nooit bemoeid met het inrichten van een kantoor omgeving of het aannemen van nieuwe mensen. Die ervaring heb ik nu wél op mijn cv”, aldus Ulrich.

Besluiten breed gedragen

Is er dan helemaal niets aan te merken op deze manier werken? Ulrich moet er even over nadenken. “Soms duurt het iets langer voordat er een besluit is genomen. Daartegenover staat dat zo’n gezamenlijk genomen besluit veel breder wordt gedragen in de organisatie. Je voelt dat gewoon. Zoiets is heel veel waard.”

Hoe vitaal is jouw bedrijf?

Een werkomgeving speelt dus zeker een rol bij de vitaliteit van organisaties. Investeren ze bij jullie bedrijf ook volop in het vitaal houden van medewerkers? Nodig jouw directeur of hr-medewerker dan, via onderstaand formulier, uit om mee te doen aan de verkiezing van Het Vitaalste Bedrijf van Nederland 2018.

De journalisten van de Volkskrant zijn niet betrokken bij en niet verantwoordelijk voor de inhoud van dit artikel.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden