'Ik was 7 toen ik een brief over malaria schreef'

Dr.ir. Bart Knols (44), medisch entomoloog, ondernemer: ‘Het gaat ver terug. Ik kan me nog voorvallen herinneren uit mijn lagereschooltijd die te maken hadden met malaria en Afrika....

‘Ik was in mijn jeugd een enthousiast vogelaar, en zo ging ik de kant van de biologie op. Toen ik in Wageningen studeerde, heb ik een keer een lezing bijgewoond over de tseetseevlieg, die bij mensen de slaapziekte kan veroorzaken. Die vliegen werden met chemische middelen vanuit vliegtuigen bestreden. De hele problematiek van de bestrijding van schadelijke insecten begon me toen te interesseren. In mijn derde studiejaar heb ik mijn hoogleraar gevraagd of ik niet ergens naartoe kon worden uitgezonden om de bestrijding van tseetseevlieg te bestuderen. Zo kwam ik als 19-jarige tussen Masaï in Kenia te zitten. Daar ben ik een jaar gebleven.

‘Het was een combinatie van factoren die me op het pad van de medische entomologie heeft gebracht. Als jongetje al leefde ik mee met de armoede in Afrika – als misdienaar kende ik de inzamelingsacties voor Afrika, en op mijn slaapkamertje had ik allemaal zwartwitfoto’s hangen van vrouwen met een emmer op hun hoofd. Later, tijdens mijn studie, vond ik dat ik iets aan de plaag van de tseetseevlieg en de malariamug moest gaan doen.

‘Bij de Masaï in Kenia heb ik meegeholpen vallen te maken voor de tseetseevlieg. Dat deden we met stukjes blauwe, zwarte en witte stof die we aan elkaar nietten, want tseetseevliegen zijn gevoelig voor die kleuren. De vallen werden in het veld gezet met koeienurine ernaast om de vliegen aan te trekken. Zo kwamen ze in plastic zakken terecht, waar ze door het zonlicht werden verdelgd.

‘Mijn hele studie was daarna gericht op het werken in de tropen. Meteen na mijn afstuderen ben ik in Zambia in een gebied van 8.000 vierkante kilometer tseetseevliegen gaan bestrijden. Ik woonde in een dorp met 800 inwoners, en ik vond het geweldig. Toen ik na drie jaar vertrok, waren de tseetseevliegen er nagenoeg verdwenen.

‘Daarna ben ik gaan werken bij de universiteit in Wageningen. Maar ik ben daar gestopt omdat er naar mijn gevoel geen onderzoek werd gedaan om mensen te helpen, maar om erover te kunnen publiceren in vooraanstaande wetenschappelijke bladen. Sinds 2007 heb ik een eigen bedrijf met een netwerk van 5.400 contacten over de hele wereld en een online-platform www.malariaworld.org waar wetenschappelijke informatie wordt verzameld voor de bestrijding van malariamuggen. Zo kunnen we mensen daadwerkelijk proberen te helpen.’

Wim Wirtz

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden