'Ik mag zelf weten wanneer ik doodga'

Hulp bij zelfdoding? Pieter Maarten Jiskoot (95) uit Dordrecht is voorstander van zelfdoding, punt. 'Hulp of geen hulp, ik vind dat ik het zelf mag bepalen.'

'Ik zit soms geestelijk heel diep in de put. Eenzaam, maar niet alleen, noem je dat. Ik ben alleen nog maar op het einde aan het wachten.' Beeld Guus Dubbelman

In een documentaire en verschillende interviews praatte hij eerder al openhartig over zijn wens om te sterven, en zelf te bepalen hoe en wanneer. Voor het einde van dit jaar ben ik er niet meer, zei hij in 2012 tegen de Volkskrant, toen hij euthanasiepillen uit België had gehaald. Omdat hij ze niet alleen durft te nemen ('Wat als er iets misgaat?') zou hulp van een levenseindebegeleider een 'reddingsboei' zijn, vertelt Jiskoot.

Iets van steun, als hij straks echt niet meer wil. 'Mijn vrouw is overleden, mijn dochter is overleden en ik ben mijn werk kwijt.' Hij is fysiek in orde, maar kan door een 'verschrikkelijke oogaandoening' niet meer lezen, wat zijn liefste hobby was. 'Mijn leven is verstreken.'

Zelf weten

Dat hij nu een 'tafeldame' heeft, een andere bewoonster van het aanleuncomplex met wie hij tweemaal per week dineert, verandert daar niets aan. Dat dagblad Trouw deze vriendin en het feit dat hij zijn dood had uitgesteld aangreep om in het Commentaar tégen de verruiming van de euthanasiewet te pleiten (want niet is zo veranderlijk als de mens) vindt hij kwalijk. 'Het gat dat is achtergelaten valt niet op te vullen. Ik zit soms geestelijk heel diep in de put. Eenzaam, maar niet alleen, noem je dat. Ik ben alleen nog maar op het einde aan het wachten. Ik mag zelf weten wanneer ik ga.'

Als hij 's nachts alleen achterblijft loopt het verleden door zijn hersenen, vertelt Jiskoot. Dan ziet hij zijn vrouw en zijn dochter, die hij in 2010 verloor, drie weken na elkaar. Of denkt hij aan zijn werk als technicus bij het bouwen van bruggen - 'een geweldig beroep'. Soms reist hij naar Alphen aan de Rijn, om te kijken wat daar met die brug nou precies misging. Of naar Rotterdam, omdat de Van Brienenoordbrug wel eens 'de volgende probleembrug' zou kunnen zijn, na de Merwedebrug deze week.

Ja, bruggen interesseren hem, geeft Jiskoot toe, maar daar hoeft hij niet voor in leven te blijven. 'Die bruggen zijn het verleden, en het verleden is gewoon het enige dat ik nog heb. Soms beginnen mensen over de toekomst, maar die heb ik niet. Vertel jij eens, wat heb ik voor toekomst? Geen, want het is allemaal afgelopen.'

Men spreekt over ons, maar niet met ons, zegt Jiskoot over de nieuws kabinetsplannen. 'Dit is achterstallig onderhoud. Iets dat ze dertig of veertig jaar geleden al hadden moeten doen.'

Als het plan niet lukt, komt dat door 'de dictatuur van kerken en artsen', zegt hij. 'Politici die vrezen dat ouderen straks onder druk kunnen worden gezet om er een einde aan te maken zitten te 'mauwen'. Zoiets zal bijna nooit gebeuren. Politici die tegen euthanasie zijn, maar wel bommen op het Midden-Oosten gooien, die zijn het ergst. Die hebben boter op hun hoofd. Nee hoor, het is heel simpel: zij gaan niet bepalen hoe ik aan mijn einde moet kommen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden