Column Joost Zaat

Ik koester de mogelijkheid om onder de cholesterolmaffia uit te komen

‘Jullie dokters moeten ophouden om ons 90 te laten worden. Dat willen we helemaal niet. We willen gewoon een beetje prettig leven en niet steeds bij dokters zitten. De laatste keren dat je ons doorstuurde was er telkens niks bijzonders.’ 

Mijnheer en mevrouw Demeyre komen altijd samen. Ze zijn nog net geen 70. Vandaag gaat het om haar. Mijn praktijkondersteuner stuurde haar omdat haar nieren meer eiwit lekken, ze opeens bloedarmoede heeft, haar cholesterol niet laag genoeg is en haar suiker niet optimaal geregeld. Daardoor heeft ze een hoog risico dat er de komende tien jaar iets met haar hart of bloedvaten gebeurt.

Ik luister geamuseerd naar haar vlijmscherpe kritiek op de medische stand. ‘Jullie doen te veel en dat is niet wat nuchtere patiënten zoals wij willen.’ De Demeyres hebben ooit een minder gezond leven geleid en dat heeft sporen nagelaten in hun lijven. Nu wandelen ze elke dag en werken ze in de tuin. Er is rust en ze zijn niet somber meer. Het leven heeft meer kwaliteit dan ooit en dat vinden zij genoeg.

Voor het consult had ik al besloten dat ik aan al die ‘slechte dingen’ niets meer ging doen dan we al deden. Tegen de richtlijnen in en dat zal ik nu even verantwoorden.

De bloedarmoede komt wellicht doordat een specialist bij wie ze was in korte tijd tweemaal veertien buisjes bloed had afgenomen, of door haar chronische nieraandoening, of omdat er toch iets anders is. Precies naar de oorzaak zoeken, zoals eigenlijk moet, kost specialistenbezoekjes met een flinke kans dat ‘er weer niets uitkomt’. Last heeft ze er niet van, dus hoeft er niets van mij.

Volgens de nefroloog moet ze minder zout en minder eiwit eten. Dan gaan haar nieren vast ietsje langer mee, maar ze komt uit een zuidelijk land, houdt van pittig eten en van vlees. Mag blijven van mij.

Haar ‘slechte cholesterol’ is te hoog. Ze moet dus een hogere dosering van haar cholesterolpillen. De grens voor ‘te hoog’ is door gelobby van de cardiologen in een laatste editie van de richtlijn op een idioot lage waarde vastgesteld. De opstellers geven zelf toe dat er geen hard bewijs is dat je met een ldl-cholesterolgehalte van 1,8 of lager langer, laat staan gelukkiger leeft, maar het moet van hen toch. Belangen, heilig geloof in getallen en angst voor kleine risicoverschillen zullen daar de oorzaak wel van zijn. 

De richtlijnopstellers vinden het nuttig om vijftig patiënten tien jaar lang elke dag te behandelen om één vroegtijdige dode te voorkomen; 49 patiënten slikken statines dus voor niks. Dat vertellen dokters zelden aan patiënten. Mevrouw Demeyre vindt dat een belachelijk gering resultaat.

Gelukkig staat er in die richtlijn dat ‘behandeldoelen samen met de patiënt vastgesteld kunnen worden’. Ik koester die ontsnappingsmogelijkheid om op dit punt onder de cholesterolmaffia uit te komen en ga dat de komende tijd ook bij anderen vaak doen.

De Demeyres vertrokken tevreden. Ik deed niets, behalve luisteren en uitleggen. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden