Hysteria Mexicana blijft uit

Nederlandse en buitenlandse overheden worstelen met antigriepmaatregelen...

AMSTERDAM De kans dat u de komende maanden besmet raakt met de Mexicaanse griep, is aanzienlijk groter dan dat u vanavond de megajackpot van 27,5 miljoen euro van de Staatsloterij wint. Maar waar Nederlanders massaal staatsloten hebben gekocht (acht miljoen stuks), is van een Hysteria Mexicana in Nederland geen sprake.

De Britse verzekeringsmaatschappij Maplecroft mag dan hebben uitgerekend dat Nederland na Groot-Brittannië wereldwijd het hoogst op de lijst staat van landen waar de kans op een epidemie van het Mexicaanse griepvirus groot is, voorlopig vinden we de schadelijke gevolgen van het H1N1-virus hier allemaal wel meevallen.

Ook de Nederlandse overheid en de zorgsector die maandenlang met rampscenario’s kwamen, temperen nu de onrust. Al worstelen ook zij, net als regeringen en gezondheidsinstellingen in het buitenland, met de vraag hoe de verspreiding van de Mexicaanse griep af te remmen. En hoe de economische gevolgen zo klein mogelijk te houden.

Mexico
In Mexico is sprake van een tweede griepgolf. In zeven staten is in de maand juli het aantal gevallen flink opgelopen, met name in Chiapas en Yucatán. Mexico telt bijna 16 duizend besmetten. Aan de griep zijn 140 Mexicanen overleden. Minister van Gezondheid Córdova bezweert dat op landelijk niveau de situatie onder controle is. De opleving in een aantal staten is volgens hem het gevolg van het niet voldoende naleven van de voorzorgsmaatregelen: ‘Het maakt duidelijk dat het virus onder ons blijft.’ De minister, een arts, schreef zichzelf een Tamiflu-kuur voor omdat hij de griep onder de leden had.

De pandemie is voor Mexico vooral een economische ramp. Door het tijdelijk sluiten van restaurants in de hoofdstad en het massaal wegblijven van buitenlandse toeristen zijn al meer dan honderdduizend banen verloren gegaan. De regering raamt het verlies op 2,5 miljard euro.

Groot-Brittannië
Hoewel de Britten in Europa met afstand het grootste aantal gevallen van ‘varkensgriep’ hebben, zijn echte problemen uitgebleven. De epidemie is op zijn retour. Twee weken geleden werden wekelijks nog 110 duizend nieuwe gevallen geturfd. Vorige week was dat fors gedaald, tot 30 duizend. In de media is de Mexicaanse griep even geen prominent item meer.

Volgens het Health Protection Agency is de griep doorgaans mild. Ook het aantal doden (40) valt tot dusver mee. De overheid is hier en daar al beschuldigd van paniekzaaierij. Bijna elke Brit die nu wat grieperig is, heeft waarschijnlijk Mexicaanse griep, omdat het gewone griepvirus nu nauwelijks voorkomt, aldus John McConnell, hoofdredacteur van The Lancet Infectious Diseases. ‘Velen merken amper dat ze ziek zijn.’

De regering neemt echter geen risico. Dit najaar wordt een nieuwe griepgolf verwacht. Zodra een vaccin beschikbaar is, zullen miljoenen kinderen worden gevaccineerd.

[Zie verder pagina 5, kolom 3]

Duitsland rekent op doden
[Vervolg van pagina 1]

Er is wel kritiek op het staatszorgstelsel NHS. Dat wil dat mensen die denken dat ze de griep hebben, medisch advies inwinnen via een speciaal telefoonnummer. Dit om verspreiding tegen te gaan en huisartsen te ontzien.

Aan deze diagnoses op afstand kleven risico’s. Doordat artsen of paramedici snel varkensgriep veronderstellen, kunnen andere ziektes over het hoofd worden gezien. Soms met dodelijke gevolgen.

Vorige week kreeg een 2-jarig meisje hoge koorts. Haar ouders belden meermalen de grieplijn van NHS Direct. Uiteindelijk kwamen twee verplegers langs met Tamiflu. Kort daarna stierf het meisje: ze bleek hersenvliesontsteking te hebben.

Duitsland
Zaterdag was het zover: de eerste Duitse voetbalwedstrijd werd afgelast, omdat twee spelers waren geveld door de Mexicaanse griep, in Duitsland ‘Schweinegrippe’ genoemd. Het ging weliswaar om een amateurclub uit Hannover, maar, zo meldt het ARD-journaal, wie weet wat er verder nog komt.

De website van het Bondsministerie van Gezondheid is ook duidelijk: ‘grote bijeenkomsten in het kader van de Bundesliga of verkiezingen’ kunnen worden verboden als de situatie daarom vraagt. En vorige week zei de directeur van het medische Paul Ehrlich Instituut, dat aan de Bondsregering is gelieerd, dat in de herfst met de eerste doden rekening gehouden moet worden.

Het zou overigens te ver voeren om in Duitse overheidskringen van paniek rond de Mexicaanse griep te spreken. Het Robert Koch Instituut, dat de griep voor de overheid onderzoekt, meldde vrijdag opnieuw een stijging van het aantal gevallen (stand op vrijdag: 9.213 griepgevallen), maar benadrukt wel dat tot nu toe alle Duitse gevallen mild verlopen.

Toch is er van een ‘afkoelingsfase’ rond de overheidsaanpak nog geen sprake. Komende woensdag zal de Duitse regering bepalen hoe de inenting van de bevolking, die voor de herfst gepland is, uitgevoerd moet worden. Intussen is er een debat ontstaan rond de financiering van de zeker 25 miljoen inentingen. Ziektekostenverzekeraars opperden dat de kosten (tussen de 600 miljoen en 1 miljard euro) middels een premieverhoging moet worden betaald.

De suggestie heeft in politieke en wetenschappelijke kringen geleid tot een kritische weging van de griepaanpak. Fel klinkt de kritiek van de SPD-politicus en longarts Wolfgang Wodarg. Volgens hem is de angst rond de griep ‘enorm goede handel voor de farmaceutische industrie’. De Mexicaanse griep onderscheidt zich volgens hem helemaal niet van andere griepen.

Verenigde Staten
Nadat de Mexicaanse griep in april opdook in de VS, sloten zevenhonderd scholen tijdelijk de deuren. Snotterende kinderen bleven thuis. Bezorgde ouders misten werkdagen. Verplegers en artsen trachtten paniek in steden als New York en Los Angeles te voorkomen.

Achteraf gezien waren de reacties overtrokken. ‘Het is nu duidelijk dat er relatief weinig redenen zijn om een school te sluiten’, zei Thomas Frieden vrijdag. Frieden is het hoofd van de Centers for Disease Control and Prevention (CDC), de federale gezondheidsdienst die vrijdag met nieuwe richtlijnen voor schooldistricten kwam.

Het valt mee, valt het rapport samen te vatten. Een besmet kind kan na 24 uur weer naar school en die school blijft in principe open. Een gezond mens hoeft nergens bang voor te zijn, luidt ook de boodschap van ziekenhuizen en schoolartsen.

In de VS zijn 353 personen omgekomen door de varkensgriep, zoals de Mexicaanse griep er wordt genoemd na protesten uit Mexico tegen de associatie van het virus met het zuidelijke buurland.

Het griepvirus houdt zich rustig in het warme weer. Maar in zomerkampen blijft het opduiken; een reden waarom ouders en artsen bezorgd blijven.

Zuidoost-Azië
Het aantal dodelijke slachtoffers in Zuidoost-Azië is relatief gering. In landen waar ziektes als malaria en dengue (‘knokkelkoorts’) jaarlijks een veelvoud van het aantal griepslachtoffers maken, veroorzaakt de nieuwe variant van de griep weinig ophef.

Thailand heeft de meest drastische maatregelen getroffen tegen de Mexicaanse griep. Het land is in de regio ook het meest getroffen. Zeker vierduizend griepgevallen zijn daar gemeld, en 24 mensen zijn aan de ziekte bezweken. Het land heeft meer dan duizend scholen, waarvan ruim vierhonderd in de hoofdstad Bangkok alleen, twee weken lang op slot gedaan om de besmetting te stoppen. Honderden Thais stonden het afgelopen weekeinde in Bangkok in de rij om deel te nemen aan een proef met een nieuwe antigriep-medicijn.

Buurland Maleisië volgt het Thaise voorbeeld op bescheiden schaal. Daar zijn nog 35 scholen gesloten, om de verspreiding van de griep tegen te gaan.

Met bijdragen van Cees Zoon, Gert-Jan van Teeffelen, Michel Maas, Merlijn Schoonenboom en Diederik van Hoogstraten

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden