Hype maakt Potterhaat los

Zoals Edgar Davids twee weken geleden het Nederlandse straatbeeld bepaalde, floreert Harry Potter nu in de Engelse winkelstraten. Naast de opvallende bril zijn er nog andere markante overeenkomsten tussen de twee: beiden zijn magiër op de vierkante meter en absolute marketingfenomenen....

Afgelopen zaterdag vierde Engeland zijn eigen volksfeestje. Schrijfster en inmiddels multimiljonair J.K. Rowling lanceerde haar vierde boek in de Harry Potter-serie: een dikke pil van bijna zevenhonderd pagina's. Het hele land stond op zijn kop. Boekenzaken bleven 's nachts open. Met puntmutsen uitgedoste fans hielden sleepovers of sloegen hun tenten op voor de talrijke distributiepunten (boekenzaken, kiosken, speelgoedzaken, restaurants en zelfs vijftig ziekenhuizen), waar de nieuwe Harry Potter te krijgen zou zijn.

Elke zichzelf respecterende boekenzaak had een speciale Harry Potter-dag georganiseerd met kinderfeestjes, lookalike-wedstrijden en voorstellingen. Goochelaars en andere magiërs die normaal slechts een karig loon verdienen op de kermis, konden dankzij te veel vraag hun salaris één dag verdubbelen.

De schrijfster J.K. Rowling zelf vertrok met een aparte trein, Hogwarts Express - in het Nederlands vertaald als Zweinstein Expres -, vanaf het speciaal ingerichte perron 9 3/4 (de toegang naar de magische wereld) op King's Crossstation in Londen voor een tournee door Engeland.

Ze is zelf verbaasd over het pandemonium rond het boek. 'Het is een compleet gekkenhuis', zei Rowling die zich tussen de persfotografen moest doorworstelen om de toegestroomde jeugd te kunnen bereiken. Ze deelde handtekeningen uit en zwaaide als een volleerd vorstin uit de treinwagon. Rowling erkende dat de totstandkoming van het vierde deel een zware bevalling was geweest. 'Een nachtmerrie, zeker omdat het derde deel zo makkelijk ging.'

Uitgeverij Bloomsbury had op verzoek van Rowling met alle mogelijke middelen getracht de inhoud van het boek geheim te houden. Alleen was niet kunnen worden voorkomen dat de titel Harry Potter and the Goblet of Fire toch was uitgelekt.

Het was ook een onmogelijke opdracht. Er moest in het diepste geheim een voorraad van één miljoen boeken worden aangelegd, terwijl normaliter de eerste editie van een jeugdboek nooit meer dan 20 duizend exemplaren bedraagt. De boeken vlogen ook meteen de winkels uit.

Behalve in Engeland was de lancering van de nieuwe Harry Potter ook in de VS een groot evenement. Hier gingen liefst 3,8 miljoen exemplaren, veertig keer zo veel als van een normale bestseller, in één klap in de verkoop.

In de komende tijd zal het boek in tientallen talen worden vertaald - in het najaar komt de Nederlandse versie. Van de eerste drie boeken in de serie zijn nu alleen al 35 miljoen stuks verkocht, waardoor J.K. Rowling - J.K. in plaats van Joanne, omdat de uitgeverij bij de lancering van het eerste deel in 1997 niet wilde tonen dat een vrouw het had geschreven - inmiddels tot de ranglijst van meest vermogende Britten is doorgedrongen.

Zoals het bij alle hypes gaat, staan nu ook de Potterhaters in rijen van tien op. Begin dit jaar prees de literatuurkritiek de Harry Potterboeken nog in de hemel en was er algemene verontwaardiging dat J.K. Rowling werd gepasseerd voor de Whitbreadprijs. Nu is het in literaire kringen heel modieus om de Potterboeken flauw en obligaat te vinden.

Niettemin zijn de eerste serieuze reacties op het boek positief. 'Rowling maakt haar faam waar. Het is een grappige en goede parodie op de echte mensenwereld', schreef The Times. In het vierde leerjaar op Zweinsteins Hogeschool voor Hekserij en Hocus-Pocus - nog drie jaar en drie boeken te gaan - beginnen bij de tovenaarsleerlingen de hormonen te werken. Het boek haakt ook in op het voorbije Euro 2000 met een echt tovenaarstoernooi. En net zoals bij het voetballen ontbreken de hooligans niet. Alleen laat J.K. Rowling de deelnemers geen penalty's nemen. Daarom is Harry Potter - in tegenstelling tot Edgar Davids - uiteindelijk ook nog een echte winnaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden