Hulp bij zelfdoding: wat gaat er veranderen?

Het kabinet wil dat ouderen die hun leven voltooid achten hulp kunnen krijgen bij euthanasie. Kan dat nu niet en wat gaat er veranderen?

Beeld ANP

Hoe is het nu geregeld?

Mensen die 'klaar zijn met leven', zonder dat ze ziek zijn, komen niet in aanmerking voor euthanasie. Dat kan alleen als ze een opeenstapeling hebben van ouderdomsklachten, waardoor ze ondraaglijk en uitzichtloos lijden.

Toch is er een groep van mensen die, zonder dat ze depressief zijn, vinden dat het voor hen genoeg is. Bijvoorbeeld omdat ze alle dierbaren om hen heen verloren hebben, weinig meer uit het leven halen en steeds vermoeider raken. Deze mensen wachten elke dag op de dood. Al jaren is er daarom de roep om een 'laatstewilpil'. Met hun voorstel willen Schippers en Van der Steur hun hulp bieden.

Wat doen deze ouderen nu dan?

Het gebeurt regelmatig dat ouderen zelf hun leven beëindigen. Soms op gruwelijke wijze: er zijn ouderen die het water inrijden en zichzelf verdrinken. Sommigen slagen erin om zelf medicatie via buitenlandse websites te bestellen, maar niet iedereen is zo handig. Familie mag niet helpen bij zo'n proces: hulp bij zelfdoding is strafbaar. De familie mag dus alleen maar toekijken. Soms is de familie zo bang voor moeilijkheden met justitie dat ze de stervende alleen laten op het moment van de zelfdoding. 'Hulp' leidt overigens niet altijd tot straf: Albert Heringa, die zijn moeder hielp terwijl hij het proces filmde, werd na lange tijd uiteindelijk ontslagen van rechtsvervolging.

De commissie-Schnabel vond toch dat er niets hoefde te veranderen? Waarom dan toch dit voorstel?

Dit is het kabinetsstandpunt over het rapport-Schnabel. Het kabinet moest nog steeds reageren op het rapport uit februari 2016. Schnabel concludeerde inderdaad dat een 'voltooid leven' geen reden is voor euthanasie. Volgens hem lukt het de meeste mensen ook wel op grond van hun medische klachten om euthanasie krijgen, en lijkt het deel dat overblijft klein. Hij omschreef hen letterlijk als een 'theoretische groep'. Hij stelt dat hun gevoelens te voorkomen zijn door meer aandacht aan ouderen te besteden. Dit kwam hem op een storm van kritiek te staan. Critici zeggen juist dat deze groep alsmaar groeit, omdat de huidige generaties steeds sterker hechten aan autonomie. Ook zeggen ze dat zo'n diepgevoelde doodswens niet verdwijnt door meer aandacht. Voor het burgerinitiatief Voltooid Leven, dat ook pleit voor hulp aan deze groep, kwamen eerder ruim 116 duizend steunbetuigingen binnen.

Wat is het grote verschil van inzicht met Schnabel?

Het kabinet zegt, in tegenstelling tot Schnabel, wel degelijk een 'legitieme en groeiende wens' te zien bij mensen in de samenleving om dergelijke stervenshulp te mogen krijgen.

De commissie-Schnabel vindt dat alleen artsen hulp bij zelfdoding mogen verlenen. Het kabinet zegt echter dat het niet alleen de taak is van de arts om barmhartig te handelen, maar ook van de overheid. Daarom wil ze een nieuwe groep professionals opleiden: stervenshulpbegeleiders. Zij hoeven niet onder de euthanasiewet te vallen. Voor hen wordt een nieuwe wet gemaakt.

Hoe uniek is dit?

Voor zover bekend zijn geen landen die stervenshulp verlenen aan mensen die klaar zijn met leven.

Gaat dit voorstel ook echt door?

Dat is de vraag. De Tweede Kamer wil waarschijnlijk met het kabinet hierover debatteren. Ondertussen zullen de ministers met bijvoorbeeld artsen en apothekers gaan praten om te onderzoeken hoe hun voorstel er in de praktijk uit zou kunnen zien. Een wetsvoorstel zal waarschijnlijk niet voor de verkiezingen zijn ingediend.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden