ColumnRinske van de Goor

Huisartsentekort leidt tot zorgwoestijnen – gebieden waar geen zorg meer te krijgen is

. Beeld .
.Beeld .

Stel, uw huisarts gaat met pensioen. Meestal is er een opvolger en wordt dat uw huisarts. Bevalt de nieuwe dokter niet, dan schrijft u zich in bij een andere huisarts in de buurt.

Maar steeds vaker vindt een pensionerend huisarts geen opvolger en zijn de omliggende praktijken al overvol. U kunt nergens terecht. Wat dan? Het klinkt misschien hypothetisch, maar dat is het niet. We hebben als huisartsen zelfs een naam voor deze groep: Noni’s. Niet op naam ingeschrevenen. Onderzoek voorspelt dat in het gunstigste geval in de helft van de regio’s in 2028 een huisartsentekort is. Mensen kunnen dan nergens terecht voor huisartsenzorg. In de praktijk laten de huisartsen in de omgeving mensen bij spoed niet in de kou staan. Maar met name chronische zieke en terminaal zieke patiënten hebben een vaste huisarts nodig en iemand die hun medische gegevens beheert.

Vervolgens ontstaat een sneeuwbaleffect. Want de druk op de overgebleven huisartsen in deze gebieden neemt toe: oudere huisartsen geven aan eerder te stoppen omdat ze werkdruk niet meer aan kunnen en voor startende huisartsen wordt het nog onaantrekkelijker om zich er te vestigen. Zo ontstaan zorgwoestijnen – gebieden waar geen zorg meer te krijgen is.

Om zorgwoestijnvorming te voorkomen, zijn huisartsen in Friesland, Twente en Zeeland heuse campagnes begonnen om de zorg daar te redden. Ze werven en helpen startende huisartsen, soms met wat steun van gemeente, provincie of de zorgverzekeraar. De laatste tijd worden steeds meer huisartspraktijken opgekocht door commerciële ketens, die vaak de nadruk leggen op onlinezorg. Veel huisartsen hebben gemengde gevoelens bij deze ontwikkeling. Bovendien is het nog steeds niet voldoende.

Zwerfdossiers

Bijkomend probleem is wie verantwoordelijk is voor de medische dossiers. Dat dreigen zwerfdossiers te worden. Want als de zorgverzekeraar geen nieuwe huisarts contracteert voor de patiënten, kan de oud-huisarts de dossiers niet overdragen. Terwijl de medische gegevens belangrijk zijn voor goede zorg. Geconfronteerd met dit probleem wijzen het ministerie van VWS en ZN, de koepel van de zorgverzekeraars, naar de oud-huisarts om het medisch dossier bij te houden. Die moet beschikbaar blijven voor de oud-patiënten om hen toegang te verschaffen tot hun medische gegevens. Ook als de oud-huisarts bejaard, dementerend of ernstig ziek is – of zelfs overleden: dan gaat de verplichting over naar de nabestaanden zonder medische achtergrond of geheimhoudingsplicht.

Elke Nederlander betaalt verplicht aan zijn zorgverzekeraar voor huisartsenzorg, inclusief het dossierbeheer. De zorgverzekeraar is verantwoordelijk om huisartsenzorg voor hen in te kopen en betaalt daarvan de huisarts. Maar als er geen huisarts is, presenteren zorgverzekeraars de huisartsloze patiënten wel de rekening voor huisartsenzorg, maar geven dit vervolgens niet uit. Van dit geld kunnen bestaande huisartspraktijken worden ondersteund en nieuwe opgezet. Ook kunnen de medische dossiers van huisartsloze mensen op een verantwoorde manier bewaard, beheerd en geraadpleegd worden. Dat is niet ingewikkeld, huisartsen regelen dat ook voor hun patiënten.

Hoog tijd dus dat overheid en zorgverzekeraars hun verantwoordelijkheid nemen. Voorkom zorgwoestijnen en zoekgeraakte zwerfdossiers!

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden