Huisartsen komen met fonds tegen doodgewone kwalen

Er komt een onderzoeksfonds voor alledaagse ziekten. Het fonds, vrijdag opgericht door het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG), gaat geld inzamelen voor wetenschappelijk onderzoek naar doodgewone kwalen. De aandoeningen waarmee patiënten het meest bij de dokter komen, blijken weinig te worden onderzocht terwijl ze leiden tot veel ongemak, ongerustheid en ziekteverzuim.

In de top 10 van klachten waarmee patiënten naar de huisarts gaan, staan negen alledaagse ziekten, zoals hoge bloeddruk, moeheid en wratten. Beeld anp

Het fonds moet worden gevuld door subsidiegevers en donateurs, zegt NHG-voorzitter Rob Dijkstra. Het genootschap zelf doet dat niet. Een bestuur van drie huisartsen beoordeelt de onderzoeksprojecten. 'Er liggen nog zo veel vragen,' zegt Dijkstra, 'en de beantwoording hoeft echt niet veel te kosten. Onderzoek naar alledaagse klachten is niet zo duur.'

Het gebrek aan wetenschappelijke aandacht voor veel voorkomende kwalen werd vorige maand aangezwengeld door de Gezondheidsraad, die in een kritisch rapport concludeerde dat de universitair medisch centra veel te weinig onderzoek doen dat bruikbaar is in de praktijk. De umc's geven de toegekende miljoenen aan onderzoeksgeld vooral uit aan fundamentele en medisch-specialistische onderwerpen terwijl aandacht voor veel voorkomende ziekten achterblijft. In de top 10 van klachten waarmee patiënten naar de huisarts gaan, staan negen alledaagse ziekten, zoals hoge bloeddruk, moeheid en wratten. Alleen diabetes (op de derde plek) wijkt af van dat patroon.

Het NHG zette in 1997 al eens een fonds op voor onderzoek naar alledaagse ziekten, dat daarna tijdelijk werd overgenomen door onderzoeksfinancier ZonMw. Vijf jaar geleden werd het onderzoeksprogramma opgeheven, de umc's zouden de financiering overnemen, maar dat is volgens de huisartsen nooit gebeurd. Nu moeten zij met heel veel andere wetenschappers concurreren om onderzoeksgeld bij de grote subsidiegevers. 'En daar gaat het geld toch vaak naar de specialistische zorg of naar fundamenteel onderzoek', zegt Dijkstra. Terwijl er nog honderden onderwerpen zijn waarover de huisarts wetenschappelijk gezien in het duister tast. Het NHG heeft daarom het initiatief genomen om het aloude fonds nieuw leven in te blazen. Dijkstra maakte de oprichting vrijdag bekend tijdens het congres ter ere van het 60-jarig bestaan van het genootschap.

Wat een extra zetje gaf, is het rendement dat al het onderzoek naar alledaagse ziekten tot nu toe heeft opgeleverd.

ZonMW investeerde in 8 jaar tijd 3,4 miljoen euro overheidsgeld waarmee 34 onderzoeksprojecten werden gefinancierd. Een aantal daarvan leidde tot inzichten die zo baanbrekend waren dat ze werden gepubliceerd in internationale vakbladen en aanpassing van de richtlijnen tot gevolg hadden.

Zo is tegenwoordig duidelijk dat bij de meeste kinderen met een middenoorontsteking een afwachtend beleid gerechtvaardigd is, dat bij een oogontsteking een veelgebruikte antibioticazalf niets toevoegt en dat bij voetwratten afwachten net zo effectief is als het gebruik van stikstof.

Hoeveel besparingen al die bevindingen hebben opgeleverd is nooit uitgerekend, zegt Dijkstra, maar die moeten in de miljoenen lopen. 'Geld besparen is niet de opzet van dit soort studies, huisartsen willen weten hoe ze hun patiënten zo goed mogelijk kunnen helpen. Als dan blijkt dat een duur geneesmiddel geen meerwaarde heeft, is dat mooi meegenomen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden