RECONSTRUCTIE

Huisarts Tromp voelde zich schuldig over behandeling terminaal patiënt

Huisarts Tromp uit Tuitjenhorn die in 2013 zelfmoord pleegde, voelde zich schuldig over zijn gebrekkige behandeling van een terminale kankerpatiënt. Dat bleek eind maart uit politieverhoren met de huisarts die toen openbaar werden. Justitie vervolgde Tromp voor moord, omdat hij de kankerpatiënt een dodelijke hoeveelheid morfine toediende. Lees onderstaande reconstructie terug, op de dag dat bekend werd dat de schorsing van Tromp achteraf 'onterecht' was.

Carel Bleichrodt, voorzitter van de Evaluatiecommissie Tuitjenhorn, tijdens de persconferentie.Beeld anp

Tegenover de politie verklaarde Tromp in de herfst van 2013 dat hij de zorg voor de doodzieke man veel te lang had overgelaten aan een eerstejaars huisarts in opleiding. Hij moest haar begeleiden, maar liet haar maandenlang alleen naar de patiënt gaan, zonder zich goed op de hoogte te stellen van de situatie.

Het is voor het eerst dat naar buiten komt wat de overleden huisarts zelf te zeggen had over de zaak-Tuitjenhorn. De verhoren worden geciteerd in een rapport van de Inspectie voor de Gezondheidszorg. Ze zijn afgenomen toen Tromp vlak na een politie-inval in zijn praktijk met suïcidale neigingen was opgenomen in een psychiatrische kliniek.

Situatie

Tromp heeft verklaard dat hij dacht dat hij de terminale patiënt wel kon overlaten aan de huisarts in opleiding. 'Zij had het onder controle voor mijn gevoel.' Achteraf had hij spijt. 'Ik sta bekend dat ik erg betrokken ben', zei hij tegen de politie. 'Hier heb ik verzaakt. Ik voel me hier heel schuldig om. Ik had misschien veel meer vinger aan de pols moeten houden.'

Als het in augustus 2013 steeds slechter gaat met de gezondheid van de man, heeft Tromp de patiënt al maanden niet zelf gezien. Omdat de huisarts in opleiding een lang weekend naar Lowlands is, spreekt hij met haar af om zelf op maandag 19 augustus langs te gaan bij de patiënt.

Die ochtend belt de wijkverpleegkundig gealarmeerd naar de huisartsenpraktijk. Of Tromp nog voor 11.00 uur kan komen. Het bericht komt niet goed door. Tromp arriveert, samen met een coassistent, pas op maandagmiddag rond twee uur bij de patiënt aan huis. Van wat hij daar aantreft, schrikt hij zich 'wezenloos wild', vertelt hij de politie later. Hij noemt de situatie ontluisterend. 'Ik had niet verwacht dat hij er zo ernstig aan toe zou zijn, dat overviel me helemaal.'

De huisarts besluit snel te handelen. 'Ik heb me waarschijnlijk teveel laten leiden door de situatie die ik daar aantrof', zegt Tromp daar later over. 'Ik vond het niet humaan meer.'

Hij rijdt met de coassistent terug naar zijn praktijk. Daar vult hij drie grote spuiten. De coassistent protesteert tegen de enorme hoeveelheden die Tromp optrekt: twee spuiten met 1.000 milligram morfine en een spuit met 350 milligram dormicum. De huisarts trekt zich niks aan van haar commentaar. 'We helpen hem gewoon naar de lieve heer', zegt Tromp volgens het verslag van de coassistent.

Achteraf blijkt de morfine afkomstig uit een voorraad overgebleven medicatie van een overleden patiënt. De ampullen zijn een maand over de datum.

Ze rijden terug naar de patiënt. Zonder verdere uitleg dient Tromp de medicatie toe. De wijkverpleegkundige verbaast zich over de 'joekel van een spuit'. De huisarts stelt haar gerust met de mededeling dat de morfine is verdund met water. Hij liegt dat het slechts om 50 milligram morfine gaat.

De patiënt overlijdt binnen 35 minuten, schat Tromp. 'Dat is vlotter dan ik in gedachten had', verklaart hij later. Als ze in de auto worden gebeld over zijn dood, zegt Tromp volgens de coassistent: 'Sla dan, een high five.' Ook zegt ze dat hij haar instrueert om verbaasd te doen over de snelle dood van de patiënt.

Het gezondheidscentrum waar de huisarts die zelfmoord pleegde actief was.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Beëindigde Tromp het leven van de patiënt bewust? Bij de politie geeft hij tegenstrijdige verklaringen. Enerzijds zegt hij dat hij de patiënt uit zijn lijden wilde verlossen. 'Dat is toch wat ik wou en dat is toch wat hij wou.' Anderzijds zegt Tromp dat hij de patiënt slechts in slaap wilde brengen bij wijze van palliatieve sedatie: 'Ik heb nooit de intentie gehad levensbeëindiging op verzoek toe te passen cq om iemand te vermoorden.'

Wat het doel van de huisarts ook is, zijn handelswijze voldoet niet aan de regels voor euthanasie of palliatieve sedatie.

Maatschappelijke onrust

De zesdejaars geneeskundestudent is zo geschrokken van Tromps handelwijze, dat zij aan de bel trekt bij haar begeleider in het AMC. Het ziekenhuis waarschuwt de inspectie, die vervolgens het Openbaar Ministerie inschakelt. In het strafonderzoek dat daar op volgt, wordt Tromp verdacht van moord. Maar van vervolging komt het niet: op 8 oktober 2013 pleegt de huisarts zelfmoord.

De zaak leidt tot maatschappelijke onrust. Had de politie met zoveel machtsvertoon moeten binnenvallen, nog voordat met Tromp zelf was gepraat? Had de huisarts wel verhoord mogen worden terwijl hij suïcidaal was? En kunnen andere huisartsen die op het randje handelen met stervensbegeleiding nu ook strafvervolging verwachten?

De regering stelt uiteindelijk een onderzoek in naar het optreden van alle betrokken instanties. De commissie-Bleichrodt heeft bijna anderhalf jaar nodig voor de antwoorden. 'Het OM heeft het onderzoek zorgvuldig uitgevoerd', zegt Bleichrodt dinsdag bij de presentatie van het rapport. Ook het verhoren is volgens hem correct verlopen.

Kritiek heeft Bleichrodt wel op de gebrekkige samenwerking tussen justitie en de inspectie in deze zaak. Terwijl de inspectie Tromp al op non-actief had gesteld, kwam het OM daar nog eens overheen met een bevel bewaring. Overbodig, aldus Bleichrodt.

In een reactie zegt minister Schippers van Volksgezondheid dat andere huisartsen geen vervolging hoeven vrezen, omdat de zaak-Tuitjenhorn uitzonderlijk is. 'Dit was niet op het randje van de richtlijn, dit was er ver overheen.'

Ze prijst de jonge coassistent, die fouten aan de kaak durfde te stellen. 'Zij heeft gedaan wat ze moest doen en dat is niet vanzelfsprekend. Daar was moed voor nodig.'

Het rapport van de Evaluatiecommissie Tuitjenhorn.Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden