Hoogleraar verbiedt laptops in college: 'Alsof ik tegen een muur van zombies praat'

Yra van Dijk, hoogleraar Nederlandse letterkunde aan de Universiteit Leiden, is het zat om tegen een zaal vol achterkanten van laptopschermen aan te kijken. Hoewel pen en papier nauwelijks nog gebruikt worden in de collegezaal, besloot Van Dijk dit jaar laptops en mobiele telefoons uit haar colleges te weren.

Collegezaal aan de universiteit van Tilburg. Beeld anp

'Bij een hoorcollege probeer je een bepaalde sfeer op te roepen in de zaal', zegt Van Dijk. 'Dat lukt niet als alle studenten een laptop gebruiken: hun aandacht verschuift dan van het katheder naar het scherm. Ik kreeg de indruk een muur van zombies toe te spreken.'

Terug naar pen en papier dus, bij haar colleges. Dat heeft een voordeel, denkt Van Dijk. 'Op de computer schrijf je natuurlijk sneller, maar juist omdat schrijven met pen en papier langzamer gaat, ben je genoodzaakt om keuzes te maken. Je moet al schrijvend structureren; zo leer je onderscheid maken tussen hoofdzaken en bijzaken.'

Daarnaast bieden computers en telefoons een schat aan afleiding, weet ook iedereen die wel eens in een vergaderzaal heeft gezeten of heeft moeten wedijveren om aandacht met de telefoon van een disgenoot in een restaurant. Het is Van Dijk dan ook niet alleen om de collegezaal te doen. Met het verbod wil de hoogleraar zelfs een debat op de universiteit over de rol van technologie ontketenen, en liefst een maatschappelijke discussie starten over ons mediagebruik.

'Laat ik vooropstellen dat het niet aan de studenten ligt. Ik heb er zelf ook last van. Het probleem is dat we achter technologische ontwikkelingen aanhollen. We zijn geneigd meldingen te volgen: omdat sociale media en e-mail de hele dag onze aandacht opeisen, vervaagt het verschil tussen werk en privé. Dat is funest voor de concentratie. Zelf merk ik dat ik op een congres ook geneigd ben om mails te gaan beantwoorden. Het ligt niet alleen aan de student.'

Docenten aan de Universiteit Leiden zijn vrij om laptops wel of niet toe te staan in colleges, een beleid daarvoor is er niet. Er wordt wel geëxperimenteerd met laptopvrije lessen op de rechtenfaculteit. Ook op de prestigieuze Stanford University in de VS wordt het gebruik van laptops door studenten ontraden.

Aan de universiteit van Princeton, ook in de VS, werd onderzocht welke consequenties het gebruik van computers en telefoons tijdens lessen heeft op de concentratie en de kwaliteit van de aantekeningen van studenten heeft. Daaruit bleek dat aantekeningen gemaakt op een laptop minder gestructureerd zijn dan aantekeningen die met de hand zijn gemaakt. Wel opvallend: studenten die tijdens college onderzoek doen naar studiegerelateerde onderwerpen onthouden minder dan studenten die op Facebook zitten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden