ColumnJoost Zaat

Hooggeleerden bedenken ingewikkelde regels, maar hebben geen idee van de gevolgen voor verzorgenden

null Beeld
Joost Zaat

In het verzorgingshuis was ik bij Kees. Stokoud en al jaren voorzien van vele kwalen. Een paar dagen daarvoor leek het nog iets simpels, nu lag hij te kermen. Paniek bij de verzorging toen ik vertelde dat hij doodging. Moest hij dan niet naar het ziekenhuis? Dat leek me een slecht plan, omdat hij dan op de SEH zou overlijden in plaats van op zijn eigen vrolijke kamertje omringd door verzorgenden die hij kent. Zonder medebewoners voor wie hij belangrijk is. Een duidelijk behandelplan voor dergelijke situaties leek er niet te zijn. Althans, niemand kon dat uit de computer toveren en op mijn uitdraai stond ook niks. Als waarnemend dokter kende ik Kees noch zijn verzorgers. Hadden die zijn situatie niet beter in kunnen schatten? Al mopperend liep ik snel terug naar de praktijk om te kijken of collega’s daarover iets hadden opgeschreven. Diep in het dossier vond ik een behandelverklaring uit de tijd dat hij covid-19 had. Gesterkt in mijn besluit hem thuis te laten ging ik terug. Overleg, uitleg, beetje morfine, een slaapmiddel en langzaam kwam de rust terug. Samen gingen we ervoor zorgen dat Kees stilletjes uit zijn leven weg kon sluipen.

Verzorgenden werken zich het snot voor de ogen en krijgen al snel de schuld als er iets misgaat. Ik trapte bijna in die valkuil en dat vind ik nogal stom van mezelf. In de hiërarchie van de gezondheidszorg staan verzorgenden IG (individuele gezondheidszorg) bijna onderaan, ‘daaronder’ heb je alleen nog helpenden. Een rare indeling, want de meeste zorgverleners vallen binnen die twee categorieën. Samen doen ze het meeste en het belangrijkste werk: hulp bij het draaglijk maken van je leven als je dat zelf niet meer kan. Thuis, in verzorgingshuizen en instellingen voor gehandicapten. Er zijn maar weinig intensivisten, toch zitten die namens ‘de zorg’ aan tafel bij media. De eerste vaccinatie ging naar een verzorgende, Nederland klapte en vergat haar begroepsgroep daarna terstond. Ze hebben nauwelijks een publieke stem, Volkskrants eigen Thomas van der Meer daargelaten. Vrijwel nooit zit er een verzorgende in talkshows. Tijdens het urenlange corona-Kamerdebat van vorige week nam niemand het woord ‘verzorgende’ in de mond. Hooggeleerden bedenken ingewikkelde en tegenstrijdige regels, maar hebben geen idee van het dagelijkse gemodder met roosters, van het gebrek aan erkenning en waardering, daar ‘diep beneden in de zorg’.

Vorige week verscheen er een onderzoeksrapport over de positie van verzorgenden IG. Wat vinden ze van hun vak? Ze willen zorgen, maar lijden onder de starre hiërarchie en rare bedenksels. Ze moeten mijnheer Jansen zeggen in plaats van Kees, want een voornaam vindt de directie ‘niet respectvol’. Bijna tweederde van de verzorgenden spreekt zijn manager of bestuurder nooit. Ze durven vaak geen kritiek te uiten. Scholingsgeld gaat naar verpleegkundigen en niet naar hen. Ze hebben het idee dat niemand hen ziet staan. Ze hebben gelijk, ik heb de resultaten nog nergens in de media gelezen of gehoord. Met bescheidenheid kun je nooit tegen de bokito’s in de zorg en de media op.

Joost Zaat is huisarts

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden